Diana Gabaldon i jej zachwycające książki. Co warto o nich wiedzieć i jak je czytać?

Diana Gabaldon ma na swoim koncie liczne powieści, z których najbardziej rozpoznawalna jest seria „Obca”. To saga o Claire, pielęgniarce z XX wieku, która przypadkowo przenosi się do XVIII-wiecznej Szkocji, gdzie spotyka swoją wielką miłość, Jamiego Frasera. Zszokowana tą zmianą początkowo nie potrafi odnaleźć się w tak różnej od znanej jej rzeczywistości. Odmienne konwenanse, wiedza medyczna czy pozycja kobiet w społeczeństwie rodzą w niej zarówno bunt, jak i lęk.

Oprócz tej serii, autorka stworzyła również cykl książek poświęconych Lordowi Johnowi Greyowi, postaci pobocznej, ale istotnej dla fabuły głównej sagi. Wszystkie te książki łączy wspólny świat, który Gabaldon kreuje z mistrzowską precyzją. Poza dwoma cyklami w księgarniach można znaleźć także dodatkowe tytuły, których akcja rozgrywa się w tym samym uniwersum. Jednak nie wszystkie zostały dotychczas przetłumaczone na język polski.

Seria „Obca” to główne dzieło Diany Gabaldon, które liczy już dziewięć głównych tomów. Pierwszy z nich ukazał się w księgarniach w 1992 roku, jednak prawdziwą sławę zyskał blisko dwie dekady później, gdy widzowie mogli zobaczyć pierwszy sezon serialu „Outlander”, inspirowany powieściami pisarki.

Każda z kolejnych książek skupia się na dalszych losach Claire i Jamiego, a ich przygody rozciągają się na wiele kontynentów i dekad. W ten sposób czytelnicy mogą poznać niesamowicie klimatyczne oblicze Szkocji czy Stanów Zjednoczonych z XVIII i XX wieku. Autora w zręczny sposób opisała fikcyjne losy bohaterów na tle wydarzeń historycznych, takich jak powstanie Jakobinów czy walka o niepodległość Stanów. Dlatego też jej powieści traktuje się jako połączenie romansów i książek historycznych z domieszką elementów fantastycznych.
Poniżej znajdziesz podpowiedzi, w jakiej kolejności sięgać po tomy oraz jakich wątków możesz się w nich spodziewać.

„Siedem głazów przeznaczenia” to zbiór opowiadań, który stanowi prequel do głównej serii „Obca”. Choć nie jest bezpośrednio związany z Claire i Jamiem, wprowadza niektóre z postaci oraz wydarzenia, które odegrają istotną rolę w późniejszych tomach. To doskonałe wprowadzenie do świata stworzonego przez Gabaldon, idealne dla tych, którzy chcą lepiej zrozumieć kontekst niektórych wydarzeń z serii. Warto sięgnąć po ten tom przed rozpoczęciem czytania głównych powieści, by zrobić podstawowe rozeznanie w wykreowanym przez pisarkę uniwersum.

W pierwszym tomie czytelnicy poznają Claire jako młodą kobietę, która w trakcie wojny pracowała jako pielęgniarka. W wyniku przypadku bohaterka przenosi się z 1945 roku do 1743. Początkowo nie wierzy w to, co jej się przytrafiło. Jednak z czasem zaczyna rozumieć, że chcąc przeżyć musi dostosować się do obyczajów nowej epoki i przypomnieć sobie z lekcji historii najważniejsze wydarzenia, jakie wówczas miały miejsce. Ten tom to także fantastyczny początek wielkiej miłości Claire i Jamiego, walecznego szkockiego górala.

Akcja drugiego tomu rozgrywa się w dwóch płaszczyznach czasowych – zarówno w XX, jak i XVIII wieku. Jest rok 1968, gdy Claire powraca z dorosłą córką do Szkocji, by opowiedzieć prawdę o przenosinach w czasie i starodawnym kręgu, który to umożliwia. Jednocześnie jest rok 1745, a Claire i Jamie chcą zapobiec katastrofalnemu powstaniu pod wodzą Karola Stuarta. „Uwięziona w bursztynie” to książka pełna politycznych intryg, dramatów i rozczarowań.

W „Podróżniczce” Claire ponownie wraca do XVIII wieku, by odnaleźć Jamiego, a ich losy krzyżują się z wydarzeniami związanymi z amerykańską wojną o niepodległość. W 1968 roku Claire przegląda historyczne dokumenty i próbuje dowiedzieć się, czy Jamie przeżył krwawo stłumione powstanie. Ponownie przenosi się w czasie, gdzie odnajduje ukochanego i wraz z nim okrętuje się na statek. Planują popłynąć na Karaiby, ale ostatecznie dopływają do Nowego Świata. Ten tom jest pełen podróży, zarówno dosłownych, jak i emocjonalnych, i stanowi kluczowy punkt w serii.

Czwarty tom serii przenosi czytelników do kolonialnej Ameryki. Claire i Jamie osiedlają się w Nowym Świecie, jednak ich nowe życie pełne jest wyzwań. W 1768 roku para rozpoczyna budowę własnej farmy. Jednocześnie w 1969 Brianna, ich córka w trakcie spędzania świąt zaczyna coraz bardziej tęsknić za rodzicami. W końcu podejmuje decyzję o próbie ich odszukania i przeniesienia się w czasie. Za nią pragnie podążyć jej partner, Roger. Gabaldon mistrzowsko oddaje trudności związane z pionierskim życiem i nieustającą walką o przetrwanie w nowym kraju.

W „Ognistym krzyżu” Gabaldon kontynuuje opowieść o Claire i Jamiem, którzy muszą zmierzyć się z napięciami wynikającymi z nadchodzącej rewolucji amerykańskiej. W tym samym czasie Claire stara się leczyć ludzi i pracować jako miejscowa medyczka. Jednocześnie musi swoją wiedzę dostosować do leczenia ludzi bez udziału antybiotyków, szczepionek czy lekarstw. W tym czasie Jamie próbuje zagospodarować teren swojej farmy. Ten tom kładzie duży nacisk na lojalność, przetrwanie oraz polityczne manewry, które stają się coraz bardziej skomplikowane.

Szósty tom serii, „Tchnienie śniegu i popiołu”, rozgrywa się podczas pełzającej amerykańskiej rewolucji, gdy Claire i Jamie zostają wciągnięci w wir konfliktów, zarówno politycznych, jak i osobistych. Gabaldon wciąż rozwija relacje między postaciami, a książka obfituje w nieoczekiwane zwroty akcji. Jest rok 1772, gdy Gubernator oczekuje, że Jamie będzie osobą, która uspokoi Indian i osadników oraz zjednoczy pogranicze. Bohater rozumie swoją rolę. Jednocześnie martwi go wiadomość o tym, że w 1776 roku ma się ukazać w gazetach informacja o spłonięciu jego farmy oraz śmierci całej rodziny.

„Kość z kości” to kolejna podróż przez życie Claire i Jamiego, gdy rewolucja w Ameryce nasila się. Bohaterowie znów podróżują w czasie, chcąc chronić swoje życie. Claire i Jamie podróżują do Europy, a Brianna z Rogerem mieszkają w rodzinnym domu Fraserów, do którego zaczynają docierać listy z przeszłości. W tej książce autorka skupia się na rodzinnych więzach, tajemnicach i decyzjach, które mogą zaważyć na przyszłości bohaterów.

Ósmy tom serii to opowieść o miłości, stracie i trudnych wyborach, które zmuszają Claire i Jamiego do ponownej oceny swojego miejsca w świecie. Jest rok 1778, gdy Francja wypowiada wojnę Wielkiej Brytanii, a Jamie powraca do domu, choć rzekomo zginął w katastrofie okrętu. Jednak sprawy w jego domu rodzinnym przybrały przerażający obrót. W tym tomie Gabaldon przedstawia bohaterów w bardziej dojrzałym świetle, ukazując, jak zmiany historyczne wpływają na ich życie.

Najnowszy tom serii, „Powiedz pszczołom, że odszedłem”, to kontynuacja przygód Claire i Jamiego, osadzona w okresie po rewolucji amerykańskiej, gdy Jamie i Claire odnajdują Briannę z mężem i jej dziećmi. Choć rodzina wreszcie jest zjednoczona, to doskonale wie, że przed nimi jeszcze wiele trudności. Książka pełna jest napięcia, emocji i nieoczekiwanych wydarzeń, które układają losy bohaterów w zupełnie nowe kierunki.

Seria o Lordzie Johnie Greyu to odrębny cykl, który można czytać niezależnie od głównej serii „Obca”. Opowiada o przygodach Lorda Johna, brytyjskiego oficera i arystokraty, który mierzy się z różnymi tajemnicami i zagadkami. To kolejny cykl, w którym pisarka pokazała, że potrafi snuć intrygi. Niestety w Polsce ukazały się tłumaczenia tylko dwóch książek, choć w ramach tego cyklu powstało więcej opowiadań i nowel.

Pierwsza książka z serii przedstawia Lorda Johna jako bohatera, który próbuje rozwikłać osobistą zagadkę związaną z morderstwem i rodzinnym skandalem. Jest to powieść pełna napięcia, intryg i wyrafinowanego stylu, który znany jest z głównej serii Gabaldon.

W drugim tomie cyklu Lord John ponownie staje w obliczu intryg politycznych i osobistych, wplątany w tajemnicze stowarzyszenia i wojskowe manewry. Książka ta rozwija wątek postaci i pokazuje różne aspekty życia Lorda Johna.

Poza dwoma głównymi cyklami, Gabaldon stworzyła kilka innych powieści i opowiadań, które rozgrywają się w tym samym uniwersum. Te historie uzupełniają wątki z głównych serii, oferując czytelnikom dodatkowe spojrzenie na świat „Obcej” i jego bohaterów. Jeśli ich tytułów nie znalazłeś na powyższej liście, to możesz sięgać po nie w dowolnej kolejności.