Jak czytać książki o Sherlocku Holmesie? Kilka ciekawostek o najsłynniejszym detektywie

Akcja wszystkich opowiadań i książek rozciąga się w czasie. Wydarzenia opisane przez autora rozgrywają się w latach 1880-1914. Z tego powodu pojawiają się pytania o to, jak czytać, by niczego nie zaspoilerować. Dobra wiadomość jest taka, że każde śledztwo stanowi odrębną całość. Jeśli pojawiają się w opowiadaniach jakieś nawiązania do wcześniejszych spraw, to są one raczej uzupełnieniem, rodzajem ciekawostki przedstawiającej dawne śledztwa oraz fakty z życia prywatnego detektywa. Z tego powodu najlepszym rozwiązaniem wydaje się być kolejność wydawania książek i to ją najczęściej się poleca.

Podobno Conan Doyle początkowo nie planował, że wykreowany przez niego Holmes zyska aż taką popularność. Po blisko 150 latach widać, że efekt z pewnością go zaskoczył. I teraz można znaleźć wiele popkulturowych gadżetów, filmowych adaptacji czy współczesnych książek, które nawiązują do postaci słynnego detektywa. I mogą one być miłym uzupełnieniem dla miłośników tego bohatera, ale nie stanowią oryginalnych treści i nie zalicza się ich do tomów o samym Holmesie.

Przez cały okres trwania opowiadań, a więc w latach 1880-1914 detektyw mieszkał na Baker Street 221B ze swoim jedynym przyjacielem i kronikarzem Watsonem, który pomagał mu w rozwiązywaniu jego kolejnych zagadek. Sam Holmes jest znany z używania swojej metody dedukcyjnej, która polegała na obserwowaniu i wyciąganiu wniosków z pozornie nieistotnych sytuacji i szczegółów. Postać detektywa była częściowo inspirowana wykładowcą Doyle’a z edynburskiego uniwersytetu, który był właśnie znany ze swoich wyjątkowych umiejętności dedukcyjnych.

Historie o Sherlocku zostały wydane w dziewięciu tomach. Możesz zdecydować się na zakup każdego z nich lub wybrać „Księgę wszystkich dokonań Sherlocka Holmesa” od Wydawnictwa Rea, która zawiera wszystkie książki ułożone zgodnie z chronologią ich wydawania. Co znajdziesz w każdej z nich?

• Tom 1 – „Studium w szkarłacie” – pierwsza powieść Doyle’a, w której czytelnicy poznali postać Holmesa. Składa się z dwóch części, w której zostaje zarysowana historia Watsona powracającego ze służby do Londynu. Ten decyduje się zamieszkać z Holmesem i szybko odkrywa, że jest on policyjnym konsultantem i detektywem. W tym tomie poznajemy także sprawę tajemniczego morderstwa mężczyzny, którego ciało zostało znalezione w opuszczonym domu.

• Tom 2 – „Znak czterech” – druga powieść o Sherlocku opowiada o skomplikowanej zagadce dotyczącej skarbu, zdrady i zbrodni. Poznajemy w niej postać Mary. To młoda kobieta, której ojciec-kapitan zaginął dekadę wcześniej, wracając z Indii do Londynu. Kobieta co roku od tego zdarzenia otrzymywała perłę, a niedawno dostała list, w którym nadawca prosił o spotkanie bez udziału policji. Bohaterka zaangażowała więc do sprawy detektywa, prosząc go o wsparcie. W ten sposób dociera do syna jednego z mężczyzn, który wiedział, co stało się z ojcem Mary oraz ukrytym skarbem.

• Tom 3 – „Przygody Sherlocka Holmesa” – trzeci tom to zbiór dwunastu opowiadań, które najpierw ukazały się w czasopiśmie „The Strand Magazine” w latach 1891-1892. Każde z nich stanowi odrębną, niepowiązaną z innymi historię. Wśród nich pojawiają się tematy związane z kompromitującą fotografią króla, tajemniczym zniknięciem mężczyzny w dniu ślubu, morderstwa farmera, serią tajemniczych listów zapowiadających śmierć adresata czy zniknięcia nowo poślubionej żony lorda. Każde z opowiadań ukazuje geniusz detektywa.

• Tom 4 – „Wspomnienia Sherlocka Holmesa” (znane również jako „Dzienniki Sherlocka Holmesa”) – czwarty tom to zbiór jedenastu opowiadań wydawanych w latach 1892-1893. Są one znane przede wszystkim z postaci profesora Moriarty’ego oraz zakończenia w „Ostatniej zagadce”, w której wydaje się, że detektyw umiera. W ten sposób Doyle faktycznie chciał zakończyć serię, ale czytelnicy sprawili, że autor przywrócił postać Holmesa. W tych jedenastu opowiadaniach toczą się sprawy dotyczące m.in. zaginięcia słynnego konia wyścigowego, starego rodzinnego rytuału, tajemnicy morderstwa oficera wojskowego czy lekarza, który zamieszkał w domu swojego pacjenta.

• Tom 5 – „Pies Baskerville’ów” – piąty tom serii jest jedną z bardziej znanych książek o Holmesie. Pierwszy raz został wydany w 1902 roku. Akcja powieści rozgrywa się na wrzosowiskach. Watson i Holmes zostają poproszeni o rozwiązanie zagadki tajemniczej śmierci Sir Charlesa Baskerville’a, który miał umrzeć z powodu rodowego przekleństwa i prześladowań potężnego psa. Ciało mężczyzny zostało znalezione z wyrazami przerażenia na twarzy oraz śladami obecności wielkiego psa w jego pobliżu.

• Tom 6 – „Powrót Sherlocka Holmesa” – szósty tom zawiera trzynaście kolejnych opowiadań wydawanych początkowo w latach 1903-1904, w których Doyle postanowił przywrócić postać detektywa. W opowiadaniach zarysowano sprawy dotyczące m.in. młodego prawnika oskarżonego o zabójstwo swojego klienta, porwania syna bogatego księcia, brutalnego morderstwa kapitana, dziwnego wykupienia domu czy zaginionego dokumentu państwowego. Ten zbiór przywrócił postać legendarnego detektywa i bardzo szybko zyskał ogromną popularność.

• Tom 7 – „Dolina Trwogi” (znana również jako „Dolina Strachu”) – to ostatnia powieść Doyle’a, która została wydana w 1915 roku. Łączy w sobie elementy charakterystyczne dla powieści detektywistycznej oraz thrillera. Opowiada o zaszyfrowanej wiadomości, którą Holmes otrzymuje od swojego dawnego przyjaciela. Niedługo po tym detektyw i Watson otrzymują wiadomość o zamordowaniu właściciela posiadłości Birlstone Manor House. Bohaterowie prowadzą śledztwo oraz poznają przeszłość zamordowanego, który działał w tajnej organizacji przestępczej.

• Tom 8 – „Pożegnalny ukłon” (znany również jako „Jego ostatni ukłon”) – tom jest zbiorem ośmiu opowiadań Doyle’a, które były publikowane w latach 1908-1917. Przedstawiają one historie związane z morderstwem Hiszpana w jego własnym domu, kradzieży tajnych planów okrętu podwodnego, odkrycia spisku prowadzącego do porwania i uwięzienia kobiety czy wydarzeń tuż sprzed I wojny światowej, w których są planowane działania sabotażowe przeciwko Wielkiej Brytanii i chęć zdemaskowania niemieckiego sabotażysty.

• Tom 9 – „Sprawy Sherlocka Holmesa” (znane również jako „Księga przypadków Sherlocka Holmesa”) – ostatni już tom przygód detektywa to zbiór dwunastu opowiadań, który po raz pierwszy został opublikowany w 1927 roku. Jest on pożegnalnym tomem, w którym po raz ostatni zostają zarysowane dokonania jednego z najsłynniejszych detektywów wszech czasów.

Tomy, które aktualnie znajdują się w księgarniach są przejrzyste i łatwo jest zapoznać się z kolejnymi sprawami detektywa. Każda z nich stanowi odrębną historię, a czytanie ich zgodnie z chronologią wydawania pozwala uzupełniać wiedzę dotyczącą Holmesa. Jednak kolejność zaproponowana przez wydawnictwa nie wiąże się z chronologią wydarzeń dotyczących samego Sherlocka. Jeśli jesteś zafascynowany jego postacią i chcesz wiedzieć, w jakiej kolejności rozwijały się jego umiejętności, to musisz od razu kupić wszystkie dziewięć tomów i czytać je wybiórczo, zgodnie z czasem wydarzeń.

„Studium w szkarłacie” – powieść rozgrywająca się w 1881 i 1884 roku.

„Znak czterech” – powieść rozgrywająca się w 1888 roku.

„Przygody Sherlocka Holmesa” składają się z:

- „Skandal w Bohemii” (1888)
- „Liga Rudowłosych” (1890)
- „Sprawa Tożsamości” (1888)
- „Tajemnica doliny Boscombe” (1889)
- „Pięć pestek pomarańczy” (1887)
- „Człowiek z wywiniętą wargą” (1889)
- „Niebieski karbunkuł” (1889)
- „Banda cętkowanych” (1883)
- „Kciuk inżyniera” (1889)
- „Arystokratyczny kawaler” (1887)
- „Korona berylów” (1886)
- „Miedziane bukiety” (1890)

„Wspomnienia Sherlocka Holmesa” składają się z:

- „Srebrzysta Gwiazda” (1888)
- „Żółta twarz” (1884)
- „Kontusz sędziego” (1889)
- „Gloria Scott” (1880)
- „Rytuał Musgrave’ów” (1881)
- „Mieszkaniec z łoża kolczastego” (1887)
- „Garbus” (1887)
- „Pacjent na wózku inwalidzkim” (1886)
- „Grek tłumacz” (1888)
- „Traktat marynarza” (1887)
- „Ostatnia zagadka” (1891)

„Pies Baskerville’ów” – powieść rozgrywająca się w 1889 roku

„Powrót Sherlocka Holmesa” składa się z:

- „Pusty dom” (1894)
- „Konstruktor z Norwood” (1894)
- „Tancerze” (1898)
- „Samotna cyklistka” (1895)
- „Szkoła priory” (1901)
- „Czarny Piotr” (1895)
- „Charles Augustus Milverton” (1891)
- „Sześć popiersi Napoleona” (1902)
- „Trójka z Garridebów” (1895)
- „Złote binokle” (1894)
- „Trzy frontony” (1897)
- „Zbrodnia przy Abbey Grange” (1897)
- „Drugi plan” (1887)

„Dolina Trwogi” – powieść rozgrywająca się w 1888 roku.

„Pożegnalny ukłon” składa się z:

- „Przygoda w posiadłości Wisteria” (1892)
- „Przygoda z kartonowym pudełkiem” (1889)
- „Czerwony krąg” (1885)
- „Plany Bruce’a-Partingtona” (1895)
- „Detektyw umierający” (1903)
- „Czarcia stopa” (1897)
- „Zniknięcie lady France Carfax” (1902)
- „Pożegnalny ukłon” (1914)

„Sprawy Sherlocka Holmesa” składają się z:

- „Przygoda w domu na Abbey Grange” (1894)
- „Przygoda w domku nad morzem” (1903)
- „Przygoda z trzech frontonów” (1893)
- „Przygoda z wygnanym szlachciem” (1902)
- „Przygoda w Stonehenge” (1900)
- „Przygoda z zaginioną aktorką” (1903)
- „Przygoda w Shoscombe Old Place” (1903)
- „Przygoda we wschodnim Londynie” (1898)
- „Tajemnicza lokatorka” (1896)
- „Znakomity klient” (1902)
- „Lwia grzywa” (1907)
- „Wampirzyca z Sussex” (1901)

Pamiętaj, że opowiadania Doyle’a mają ponad 100 lat i w tym czasie doczekały się co najmniej kilku nowych wydań. Z tego powodu ich tytuły mogą się nieznacznie różnić. Niektóre z opowiadań również „migrują” między tomami, ale w większości w książkach znajdziesz taki skład, jak powyżej. Jeśli więc chcesz poznawać przygody detektywa zgodnie z chronologią wydarzeń, to kieruj się datami widocznymi w nawiasach.