„Malazańska Księga Poległych”. Co warto wiedzieć i jak ją czytać?

Cała seria opowiada o losach Imperium Malazańskiego, w którym toczą się wojny, panuje śmierć i nikt nie może czuć się bezpieczny. Wśród podejmowanych przez autora wątków pojawiają się magia, ludzkie przeznaczenie czy emocje, które nierzadko rzutują na podejmowane decyzje. Autor jest znany z brutalnego przedstawiania batalii oraz rozbudowanych psychologicznie postaci.

Chcąc zapoznać się z uniwersum warto rozpocząć czytanie od poznania głównych tomów, które powstawały w latach 1999-2011. Później warto sięgnąć po powiązane utwory, czyli cykl o Bauchelainie i Korbalu Broachu, trzytomowy prequel oraz powieści Malazańskie napisane przez Iana Camerona Esslemonta (całą listę znajdziesz poniżej). Dzięki temu poznasz nie tylko główne wątki, ale i poboczne, co pozwoli Ci na kompleksowe zapoznanie się z całym uniwersum i rozgrywającymi się w nim wydarzeniami.

W ramach głównej serii powstało dziesięć tomów. Pamiętaj, by sięgać po nie zgodnie z zaproponowaną chronologią, która przestrzega kolejności wydarzeń w książkach.

• Tom 1 – „Ogrody Księżyca” – W Imperium toczy się wojna, która trwa już 12 lat. Imperium Malazańskie po kolei podbija Wolne Miasta. Jego legiony są prowadzone przez doświadczonych i nieustępliwych czarodziejów i prą w kierunku legendarnego Darudżystanu. Tam też ma rozegrać się ostateczna bitwa, w której ich przeciwnikiem będzie Anomander Rake. To najpotężniejszy z żyjących magów. W grze biorą udział również Imperialni Podpalacze Mostów, czyli elitarna jednostka cesarzowej Laseen.

• Tom 2 – „Bramy Domu Umarłych” – Imperium Malazańskie jest osłabione walkami w Darudżystanie i stoi o krok od wojny domowej. W tym czasie na Świętej Pustyni Raraku jasnowidząca ska’ik zbiera armię, która ma wziąć udział w Tornadzie Apokalipsy, czyli powstaniu przeciwko cesarzowej. Jednak największe zagrożenie dla ludzkości stanowią zmiennokształtni jednopochwyceni i d’iversi, którzy poszukują Legendarnej Ścieżki Dłoni.

• Tom 3 – „Wspomnienie lodu” – Na spustoszonym dotychczas kontynencie powstało nowe imperium. Pannion Domin się rozszerza i pożera wszystkich wrogów tajemniczego proroka, którego nazywają jasnowidzem. Wobec niego sprzeciwiają się Zastęp Dujeka Jednorękiego, Caladan Brood, Anomander Rake i Rhivijczycy, którzy wchodzą w sojusz. Muszą zapomnieć o różnicach, by się bronić.

• Tom 4 – „Dom łańcuchów” – Minęło kilka lat od wydarzeń opisanych w drugim tomie serii. Dowódca malazańskiej Siódmej Armii nie żyje, a Tavore, czyli przyboczna cesarzowej przybyła do ostatniej malazańskiej placówki w Siedmiu Miastach. Musi z niewielkiej grupy rekrutów stworzyć silną armię, która sprzeciwi się hordom Tornada sha’ik. Na Raraku czeka jasnowidząca ze swoją armią buntowników, której członkowie toczą wewnętrzną walkę o władzę.

• Tom 5 – „Przypływy nocy” – Plemiona Tiste Edur zjednoczyły się po dziesięcioleciach wojny pod władzą czarnoksiężnika. Na południu królestwo Letheru zniszczyło swoich mniej cywilizowanych sąsiadów. Ostali się tylko Tiste Edur i w ich kierunku mieszkańcy kierują swoje spojrzenia. W trakcie spotkania, na którym miało dojść do podpisania traktatu przebudziły się dawne siły wzmagające chęci do walki między dwiema cywilizacjami. Dochodzi do konfrontacji.

• Tom 6 – „Łowcy kości” – Sha’ik nie żyje, a bunt w Siedmiu Miastach został stłumiony. Został tylko jeden oddział dowodzony przez fanatyka. Czternasta Armia nie chce oblegać twierdzy, z którą wiążą się w przeszłości krwawe wydarzenia. Jednak nadchodzi kolejna wojna, w której biorą udział następni wielcy wojownicy. Pojawia się Heboric Widmoręki czy Karsa Orlong, którzy chcą na swój sposób kształtować swój los.

• Tom 7 – „Wicher śmierci” – Imperium Letheryjskie stąpa po kruchym lodzie, a otoczony przez agentów i pochlebców cesarz popada w obłęd. Obywatele cierpią z powodu terroru, a wszędzie roi się od spisków. Zaczyna panować coraz większy chaos. Z Imperium próbuje uciec grupa uchodźców, a jeden z nich poszukuje duszy Scabandariego Krwawookiego, który mógłby uratować jego brata cesarza. Grupie towarzyszy brat Anomandera Rake’a, największy wróg Krwawookiego, a jego motywy poszukiwań nie są do końca jasne.

• Tom 8 – „Myto ogarów” – W Darudżystanie roi się od złowrogich omenów, niepokojących pogłosek i podstępów. Niektórzy twierdzą, że Kaptur, Pan Śmierci zgromadził bogów w miejscu poza zasięgiem śmiertelników. Ponadto budzi się dawna tyrania, a w pozornie nieistotnym Czarnym Koralu rządy sprawują Tiste Andii. Tam też gromadzą się tysiące wyznawców kultu Odkupiciela. Nadchodzi czas, by Anomander naprawił starożytny błąd.

• Tom 9 – „Pył snów” – Armia malazańskich wygnańców z Letheru gromadzi się przy przybocznej Tavore i wyrusza w marsz na wschodnie Pustkowie. Tam też gromadzą się Wojowniczy Barghastowie, którzy nie potrafią wywrzeć zemsty na Tiste Edur. Na południu Szare Hełmy targują nowe prawo, a starożytne enklawy starej rasy szukają zbawienia. Ostatnia armia Imperium Malazańskiego chce stanąć do bitwy o odkupienie.

• Tom 10 – „Okaleczony bóg” – Finałowy tom roztacza apokaliptyczną wizję, w której dochodzi do ostatecznej bitwy, a wśród ludzi pojawiają się pradawni bogowie, którzy chcą odzyskać swoją utraconą pozycję. W tym celu wypuszczają na świat smoki. Zmienia się oblicze świata, w którym powstało imperium i toczyło ono swoje wojny.

Poza główną serią powstało 7 nowel. Stanowią one uzupełnienie serii i rozwijają sylwetki bohaterów poznanych m.in. w trzecim tomie głównej serii. Niektórzy twierdzą, że po nowele można sięgnąć przed głównymi tomami. To jednak błąd, który może zmylić. Nowele dopowiadają i rozwijają wątki, ale ich nie wprowadzają. Są więc miłym uzupełnieniem dla miłośników „Malazańskiej Księgi Poległych”, ale zdecydowanie nie stanowią podstawowych treści.

Ponadto nie wszystkie nowele doczekały się już polskich tłumaczeń. Jednak zgodnie z ich kolejnością należy sięgać po:

    1. „Krwawy trop”
    2. „Zdrowe zwłoki”
    3. „Męty końca śmiechu”
    4. „Szlak Potłuczonych Dzbanów”
    5. „Żmijce przy Plamoujściu”
    6. „Biesy z Koszmarii”
    7. „Upon a dark of evil overlords”

Ten cykl uznaje się za prequel głównych tomów i przedstawia wydarzenia, które rozgrywały się przed tymi opisanymi w „Ogrodach Księżyca”. Jednak autor przerwał pracę nad trzecim tomem z serii, więc teraz jest ona niepełna. Dlatego też czytelnicy mają dwie możliwości. Jedną z nich jest wybranie „Kharkanas” po zapoznaniu się z cyklem głównym oraz po „Opowieściach…”. Drugą możliwością jest sięgnięcie po prequel w takiej formie, w jakiej aktualnie on istnieje, a następnie czytanie zgodnie z dalszą chronologią. Obie opcje będą dobre. W ramach tego cyklu powstały:

    1. „Kuźnia ciemności”
    2. „Fall of Light”
    3. „Walk in Shadow” (przerwane)

Dodatkowym smaczkiem dla miłośników serii mogą być książki Iana Camerona Esslemonta. Autor ten stworzył sześć powieści, które rozgrywają się w uniwersum wykreowanym przez Eriksona. Stąd też są one fantastycznym uzupełnieniem oraz rozwinięciem nowych wątków dla tych, którzy są spragnieni dodatkowych historii.

By nie pogubić się w kolejności, warto wybrać je na koniec, po zapoznaniu się z wszystkimi innymi pozycjami od Eriksona. Dzięki temu „Imperium Malazańskie” będzie bonusem. W ramach tego cyklu powstały:

    1. „Noc noży”
    2. „Powrót Karmazynowej Gwardii”
    3. „Kamienny wojownik”
    4. „Jabłko Berło Tron”
    5. „Blood and Bone”
    6. „Assail”