Co myślą i czują zwierzęta

LEKTURA OBOWIĄZKOWA‼ Kiedyś gdy pracowaliśmy razem z żoną w Gazecie Poznańskiej, rozmawialiśmy z trenerem psów, szkolącym ich zachowania, ucząc dobrych manier. Do dzisiaj pamiętam, jak bardzo oburzył się, kiedy zadaliśmy pytania o uczucie psa czy reakcje cieszenia się, kiedy wracamy do domu, proszenia o zabawę, czy o pieszczoty. Powiedział wtedy: - Zwierzęta nie mają uczuć, nic nie rozumieją a merdanie ogonem gdy wracamy do domu z pracy to odruch. Pies wie, że coś dostanie, albo pójdzie na spacer. Utożsamianie tego z zachowaniami ludzkimi nie ma nic wspólnego i nie wolno do tego tak podchodzić. Behawiorysta był to ktoś tak nieznany, jak w tamtych czasach luksusowe spa czy masaż czekoladą. A każdy, który by próbował coś powiedzieć o podobnych człowiekowi zachowaniach, był wyklęty i odsuwany z zawodowego grona. Ludzie są kimś wyżej stojącym, mają rozum, uczucia, umieją kojarzyć, mówić itd... Ale kim jesteśmy? Nikim innym, jak zwierzętami. Takimi samymi jak np. słoń tylko w innej skórze. Samochód to samochód, różnie się tylko powłoką, wyposażeniem, ale mechanizm napędzający go, koła w każdym są takie same. To w obszernej książce napisanej jak opowieść do poduszki, stara się nam uświadomić autor Carl Safina, a o czym pisz na okładce w rekomendacji sam Adam Wajrak: "Fascynująca i pouczając podróż do naszej świadomości ludzkiej i zwierzęcej, tak bardzo takiej samej ". Wszystkie zwierzęta, z nami na czele, przeżywamy radości, smutki, żałobę po zmarłym, walczymy o zaspokojenie potrzeb dla rodziny, bawimy się, figlujemy, kochamy, a seks jest także przyjemnością np. jak u orek. Po przeczytaniu książki rozszerzyłem swoją wiedzę o wiele aspektów, z których sobie nie zdawałem sprawy, chociaż mając od dziecka w domu mnóstwo zwierząt głównie psów i kotów i to adopciaków, widziałem wyraźnie, co czują, jakie pozostały im traumy z bezdomności i krzywdy, którą wyrządził im człowiek. Jak potrafią się zaprzyjaźnić i cierpieć kiedy jedno odchodzi. Nasz pies nie mógł pogodzić się ze śmiercią chomika, musieliśmy kupić kolejnego, bo baliśmy się, że tego nie przeżyje. Pisząc o krzywdzie, nie zdawałem sobie sprawy, jakich rzezi dokonali ludzie na wilkach, wybijając je co do sztuki w Ameryce Północnej. Ile słoni położyło życie tylko, dlatego że noszą ze sobą cenne kły. Jeśli wydaje się, że wiesz coś o zwierzętach, ich uczuciach, zachowaniach to jesteś w błędzie. Dla każdego, kogo pasjonuje świat ożywiony i dla tych, którzy nie wiele o nim wiedzą, to książka obowiązkowa. Nie musisz jej czytać longiem, nawet lepiej wracać do niej i czytać, kiedy ma się na prawdę ochotę, by czerpać garściami to, czego nie jesteśmy sami sobie w stanie uzmysłowić. "Zależność pomiędzy gatunkami przypomina relację ludzi, którzy znali się w liceum, a ich drogi się rozeszły. Dużo wspólnego. Wspólne korzenie. Zaniedbana więź. Pod skórą jesteśmy wszyscy bardzo podobni. Cztery kończyny, te same kości. Te same organy, to samo pochodzenie, wspólna historia. Między pierwszym wdechem a ostatnim wydechem toczymy ten sam bój: by przetrwać, wychować młode, znaleźć przestrzeń życiową, poradzić sobie z niebezpieczeństwami, dać sobie wszystko, bo w aurze tajemniczości wykorzystać okazję na odnalezienie się w egzystencji". Pisze Carl Safina. Jakże piękny byłby świat gdyby toczył się według tego schematu, ale my ludzie — zwierzęta niestety swój umysł wykorzystujemy po to, by dominować, zawłaszczać, mordować, gwałcić. "Świat nie ocalą kalkulacje, ale empatia. Mam nadzieję, że wszyscy to zrozumieją — pisze Safina. Póki co udaje się to głównie słoniom i orkom" Czas na nas...

"Ludziom, którzy naprawdę obserwują i słuchają, którzy tłumaczą nam, co słychać w głosach istot oddychających tym samym powietrzem co my. I co słychać w ciszy." "Co myślą i czują zwierzęta" to piękny tekst, mądry i traktujący zwierzęta, nie, nie napiszę, że na równi z ludźmi, ale znajdujący wiele podobieństw do nas. Każdy niedowiarek i osoby, które traktują zwierzęta przedmiotowo, jak przysłowiowe kule u nogi, albo jak „rzeczy”, nad którymi łatwo jest się znęcać, powinny przeczytać tę książkę. Może wówczas coś by w ich mózgach drgnęło. W mózgach, które ponoć są lepiej rozwinięte i bardziej myślące. Przykro mi to pisać, ale jak obserwuję niektóre zachowania i słucham wypowiedzi, to śmiem wątpić, czy cokolwiek znajduje się pod kopułką. Wraz z ekologiem Carlem Safiną odwiedzamy trzy różne miejsca – Park Narodowy Amboseli w Kenii, Park Narodowy Yellowstone i stan Waszyngton (wybrzeże Pacyfiku między Stanami a Kanadą), by kolejno obserwować życie trzech wyjątkowych gatunków zwierząt: słoni, wilków i orek. Ale nie tylko one będą bohaterami tej książki, choć stanowią lwią jej część. Z pewnością wiele osób, które nie traktują z należytym szacunkiem naszych braci mniejszych, zapominają o tym, że podobnie jak my zwierzęta czują, myślą, kochają. Safina pokazuje nam na wielu przykładach ich zachowania tak bardzo podobne do ludzkich, które związane są z mnóstwem emocji: empatią, radością, dumą, zazdrością, wstydem, żalem, miłością, złością. Może się wydawać to nieprawdopodobne, ale chyba możemy zawierzyć autorowi, bo w końcu jego przewodnikami byli naukowcy badający te gatunki od wielu, wielu lat. "Co myślą i czują zwierzęta" jest książką z gatunku non fiction, ale czyta się jak niesamowicie interesującą powieść, w której Safina przemyca wiele z własnych przeżyć oraz komentując zaistniałe sytuacje. Czytając, a za lektora i gawędziarza w jednej osobie mając Carla Safinę zapominamy na moment, że znajdujemy się w np. wygodnym fotelu. Następuje chwilowe przeniesienie w te same miejsca, w których był on i przed oczami przesuwają nam się obrazy tych zwierząt, wciągamy w nozdrza różne zapachy, penetrujemy ich środowiska, ale tym razem to my jesteśmy w pewnym sensie nie na miejscu. Ta wyjątkowa książka próbuje zbadać możliwości, jakie kryją się w mózgach zwierząt oraz jakie dowody mamy na inteligencję innych gatunków. Jeśli kiedykolwiek zastanawialiście się, obserwując swojego ulubionego pupila (pieska, kotka, świnkę morską) co myśli w danym momencie, co czuje, a gdyby umiał to co by powiedział – to jest to zdecydowanie publikacja dla Was. Rozświetli Wam w głowach i z pewnością znajdziecie odpowiedzi na przynajmniej kilka pytań. Niektórzy z Was pomyślą, że mam nie po kolei w głowie, bo zwierzę łatwo oszukać. A nas to nie? To skąd tylu naciągaczy i ich ofiar? Moja kotka nie będzie w stanie skomponować czegoś na kształt "Błękitnej Rapsodii", ale ja również nie. Świnka morska mojej przyjaciółki nie zrobi popisowego tortu szwarcwaldzkiego, jednak sądzę, że jej właścicielka też nie. Tak więc nie osądzajmy z góry i przyjmijmy, że zwierzęta są inteligentne. Może nie wygrywają quizów ani teleturniejów, ale istnieją inne na to przykłady. Książka jest napisana świetnie i bardzo zrozumiale, a Safina jest rewelacyjnym przewodnikiem po świecie przedstawicieli innych stworzeń.

Jeśli jakaś książka mogłaby uwrażliwić człowieka, to na pewno jest to ta pozycja. Inna niż wszystkie, wyjątkowa, skupiona nie na ludziach, a na osobnikach zwierzęcych, które z ludźmi mają wiele wspólnego. W tej książce będziemy odkrywać osobowości i życie między innymi słoni, wilków, orki, ale też jest tu sporo na temat umysłów innych zwierząt takich jak psy, szympansy, łabędzie itp. Książka, która potrafi uświadomić człowiekowi wiele ważnych spraw np. takich, że zwierzęta przeżywają podobne emocje co my, mają podobne uczucia i zachowania, również tworzą wspólnoty, bawią się, przeżywają miłość i żałobę, mają swój rozum, który człowieka może zadziwić nie raz, potrafią się godzić, mają nawet swojego mediatora. Niektóre zaawansowane społecznie osy potrafią rozpoznać osobniki po twarzach, a szympansy przybijają sobie piątki i wspólnie podziwiają zachody słońca. Wilki mają swoich superbohaterów, a u wielu ptaków występują regionalne dialekty. Takich ciekawostek w tej książce jest dużo więcej. Autor pozycji ,,Co myślą i czują zwierzęta" Carl Safina z wielką pasją odkrywał to, co człowiekowi do tej pory było niewiadome. Wszystko potwierdzone długimi obserwacjami i badaniami naukowymi. Po przeczytaniu tej pozycji, która jest podróżą do świata zwierząt, zaczynamy zupełnie inaczej postrzegać świat fauny. Poza tym możemy wiele dobrego nauczyć się od zwierząt. Ich zachowania niosą za sobą wiele wartości, a my nabieramy większego szacunku do tych stworzeń. Treść książki to nie są suche fakty. Są to historie pisane przyjemnym i przystępnym językiem dla czytelnika, który wciąga. Ciekawe porównania myślenia i zachowań zwierząt np. do Batmana czy Kopciuszka. Autor naprawdę w bardzo interesujący sposób przekazał informacje czytelnikowi. Oprócz treści mamy też czarno-białe fotografie i grafiki. Powiem Wam, że już dawno żadna książka o podobnej tematyce nie wciągnęła mnie tak bardzo, jak ta. Coś niesamowitego. Nie spodziewałem się, że tak wiele możemy dostrzec u innych gatunków. Jednak żeby widzieć, trzeba otworzyć oczy. Wymaga to też czasu. Fascynują mnie takie pozycje i naprawdę pokłony dla autorów, że takie tworzą. Książka dodatkowo jest w twardej oprawie, co dodaje jej uroku. Polecam !