Czarny Trójkąt

„[…] Marta nie wiedziała, kim jest, a człowiek bez tożsamości istnieje tylko częściowo. Jedyne, co jej ofiarowały, to wieczne napięcie, jakąś niewypowiedzianą tajemnicę i strach przed wypowiadaniem własnego zdania, bo czego by nie powiedziała, to którejś by się naraziła.” Znacie dokładnie historię Waszych rodzin? Nie tylko rodziców, ale dziadków, pradziadków, ich wojenne losy, a może i te przed?… Bohaterka powieści „Czarny trójkąt” autorstwa Bianki Kunickiej nic nie wiedziała o losach swoich bliskich. Nie miała pojęcia o życiu matki, a tym bardziej babki. Dzięki serii przypadkowych (albo i nie…) zdarzeń, okraszonej odrobiną mistycyzmu, odkrywa rodzinne sekrety. Dzięki opowieści dawnego przyjaciela babki, przenosi się do czasów nazizmu i Holokaustu. Odkrywa różne oblicza miłości, poznaje długo skrywane tragedie i dramaty, ale też i własne pochodzenie… W międzyczasie i w jej życiu osobistym pojawiają się zawirowania, których nie jest w stanie zrozumieć ani zatrzymać. A gdy machina rusza, pochłonie wszystko, co znajdzie na swojej drodze… „Czarny trójkąt” to historia kobiet. Kobiet, które uprzedmiotowiane, postawione pod przysłowiową „ścianą”, zrobią niemal wszystko, by ocalić życie… To też historia walki o prawdę, o przekraczanie własnych granic - by uporać się z traumą wojenną przeniesioną z własnych przodkiń, ale też zdobyć tę utraconą własną tożsamość. To też opowieść o odmienności, tolerancji, o wielkiej miłości i poświęceniu. Fabuła wciąga, oscyluje na pograniczu mistycyzmu i rzeczywistości. Te dwa światy się tutaj mocno przenikają i w pewnym momencie sprawiają, że nie wiadomo, gdzie jest prawda, a gdzie magia i to ta najczarniejsza…

„Czarny trójkąt” Bianki Kunickiej to poruszająca, wielowymiarowa powieść obyczajowo-historyczna z elementami psychologicznymi, mistycznymi i dramatycznymi, która dotyka tematów trudnych, bolesnych i niezwykle ważnych. To historia o kobietach, traumach przekazywanych z pokolenia na pokolenie, poszukiwaniu własnej tożsamości oraz sile miłości i człowieczeństwa w świecie pełnym okrucieństwa, uprzedzeń i przemocy. Autorka stworzyła opowieść emocjonalną, przejmującą i skłaniającą do refleksji, która pozostaje w pamięci jeszcze długo po zakończeniu lektury. Bianka Kunicka posługuje się stylem bardzo dojrzałym, obrazowym i pełnym emocjonalnej wrażliwości. Jej narracja jest płynna, ale jednocześnie intensywna w przekazie – autorka nie boi się trudnych tematów i pokazuje je w sposób szczery, momentami wręcz brutalny, jednak nigdy przesadzony. W książce wyraźnie wyczuwalna jest ogromna empatia wobec bohaterów, szczególnie kobiet, których doświadczenia stają się osią całej historii. Styl Kunickiej potrafi być subtelny i poetycki, by za chwilę uderzyć czytelnika mocnym, emocjonalnym przekazem. Dzięki temu powieść wywołuje wiele skrajnych emocji – od smutku, żalu i gniewu po wzruszenie, współczucie i nadzieję. Fabuła „Czarnego trójkąta” rozgrywa się na dwóch płaszczyznach czasowych – współczesnej oraz tej sięgającej czasów nazizmu i holokaustu. Autorka sprawnie przeplata teraźniejszość z przeszłością, pokazując, jak wydarzenia wojenne wpływają na kolejne pokolenia kobiet i ich życie emocjonalne. Motyw nieprzepracowanej traumy wojennej odgrywa tutaj niezwykle ważną rolę. Bohaterowie noszą w sobie ciężar historii swoich matek i babć, a dawne doświadczenia wciąż odciskają piętno na ich relacjach, poczuciu własnej wartości i zdolności do kochania. To również opowieść o poszukiwaniu prawdy i własnej tożsamości, o potrzebie akceptacji oraz o walce z uprzedzeniami wobec szeroko rozumianej inności. Bohaterowie tej powieści są bardzo wyraziści i wielowymiarowi. Każda z postaci wnosi do historii własny ból, tajemnice i emocjonalny ciężar. Kobiety przedstawione przez autorkę są silne, choć często poranione przez życie i historię. Ich doświadczenia pokazują, jak wiele można poświęcić z miłości, ale również jak destrukcyjny potrafi być brak akceptacji, odrzucenie i samotność. Relacje między bohaterami są skomplikowane, pełne emocjonalnego napięcia i niedopowiedzeń, co sprawia, że czytelnik bardzo mocno angażuje się w ich losy. Podczas lektury czytelnikowi towarzyszy przede wszystkim silne wzruszenie, niepokój i refleksja nad naturą człowieka oraz konsekwencjami wojennej traumy. To książka, która momentami boli, zmusza do zatrzymania się i przemyślenia wielu kwestii dotyczących pamięci, tolerancji, kobiecości i miłości. Nie brakuje w niej także tajemnicy i elementów mistycyzmu, które dodają historii wyjątkowego klimatu i sprawiają, że powieść staje się jeszcze bardziej niepokojąca oraz symboliczna. „Czarny trójkąt” szczególnie przypadnie do gustu czytelnikom literatury obyczajowej i historycznej z mocnym tłem psychologicznym oraz emocjonalnym. To książka dla osób, które cenią historie wielowymiarowe, poruszające trudne tematy i skupione na psychice bohaterów. Miłośnicy powieści o wojennych traumach, kobiecej sile, rodzinnych sekretach i skomplikowanych relacjach z pewnością odnajdą w tej historii coś dla siebie. Bianka Kunicka stworzyła powieść niezwykle emocjonalną, mądrą i ważną, która nie tylko opowiada historię, ale również skłania do głębokiej refleksji nad tym, jak bardzo przeszłość potrafi wpływać na teraźniejszość. To książka wymagająca emocjonalnego zaangażowania, ale zdecydowanie warta poznania i polecenia.

Czy potraficie sobie wyobrazić taką scenę? Duży koszyk pełen starannie zwiniętych w kłębki włóczek, z których babcia lub mama robi na drutach sweter, ciepłą czapkę czy szalik. I… nagle do pokoju wpada złotooki, rudy Egon, czyli nasz siedmiomiesięczny kotek, a wraz z nim dwóch pomocników: Konstanty i Lesio (tak, ten imiennik bohatera komedii Joanny Chmielewskiej). Po otwarciu oczu już wiesz, co się stało. Widzisz „piorun” w swoich oczach i iskierki w ślepiach trzech czortów… Dlaczego o tym piszę? Książka Bianki Kunickiej wcale nie jest wesoła, by opatrywać ją takim wstępem, ale bez wątpienia jest zaplątana niczym te motki wełny w kocich pazurach. Czy to zarzut? Skądże. Zastanawiam się jednak, jak wiele można pomieścić w jednej, wcale nie obszernej książce i to wszystko z sensem – tak, by dało się to „poegonowe” kłębowisko ostatecznie rozplątać. Choć kłębki po tej operacji będą już inne, to zakończą się dziwnym i niespodziewanym happy endem. Czego tu nie ma! Wojna i obóz koncentracyjny, losy Żydówki i przyobozowy dom publiczny. Czasy współczesne, w których główna bohaterka chce dociec swoich korzeni i odkryć, kim była wspomniana Zuzanna. Pojawia się mnóstwo postaci historycznych, żydowskie i germańskie tajemnice, zwidy, zmory, dybuki oraz tajemnica Kluczy Salomona. Mamy Lebensborn, gdzie „uszlachetniano” niemiecką rasę, miłość homoseksualną w czasach hitlerowskich Niemiec, pogardę dla kobiet i ich cierpienie. Do tego sobowtóry, morderstwa, niebinarność syna i tajemniczy Zygfryd. I co wy na to? Ja usiadłem w kąciku i powoli, nitka po nitce, zwijałem te kłębki. Czasami trzeba było się natrudzić i mocno je między sobą przeplatać, ale Bianka Kunicka tak zgrabnie prowadzi fabułę, że ze spokojem można za nią podążać w tym procesie. A kiedy wszystko jest już rozplątane, nadchodzi zakończenie – tak bardzo zaskakujące, że… po prostu zapraszam do lektury.

„Czarny trójkąt” Bianki Kunickiej to lektura absolutnie nietuzinkowa – intensywna, poruszająca, momentami wręcz przytłaczająca. Prawdziwy rollercoaster emocji. „Ty dajesz Bogu, On daje tobie. Jak życie i śmierć – dwa nałożone na siebie trójkąty oznaczają równowagę wszechświata, w którym najważniejsze są dobro i zło, miłość oraz strach.” Te słowa nieznajomej kobiety głęboko zapadają w pamięć Marcie – głównej bohaterce – i stają się początkiem jej wewnętrznej podróży. To właśnie one uruchamiają proces odkrywania historii żydowskiej rodziny i bolesnych sekretów Babci Zuzanny. Autorka prowadzi narrację na dwóch płaszczyznach – współczesności i czasów II wojny światowej. Te dwa światy nieustannie się przenikają, tworząc wielowarstwową, niezwykle emocjonalną opowieść o kobietach – ich sile, cierpieniu i dziedzictwie, które noszą w sobie, często nieświadomie. Najmocniej poruszył mnie motyw kobiet zagubionych „tu i teraz” – zmagających się z lękiem, ciężarem emocji, których źródła nie potrafią nazwać. I to powolne, czasem bolesne odkrywanie, że to, co w nich pęka, ma swoje korzenie w przemilczanej przeszłości. Równolegle poznajemy losy kobiet z czasów wojny – ich dramat, uprzedmiotowienie, przemoc, której doświadczały. To właśnie te historie stają się cieniem kładącym się na kolejnych pokoleniach. Motyw dziedziczenia traumy wybrzmiewa tutaj wyjątkowo mocno – i trudno się od niego uwolnić nawet po zamknięciu książki. Duże wrażenie zrobiło na mnie także to, jak autorka pisze o kobiecym ciele – z jednej strony jako źródle życia, z drugiej jako przestrzeni bólu i przemocy. W tej książce cielesność nie jest tylko tłem – jest ważnym, przejmującym głosem. Nie mogę też nie wspomnieć o języku – poetyckim, plastycznym, niezwykle obrazowym. Już po kilku stronach czułam, że obcuję z czymś wyjątkowym. I zupełnie mnie nie zdziwiło, kiedy odkryłam, że Bianka Kunicka jest również poetką – to widać w każdym zdaniu. „Czarny trójkąt” to książka wymagająca – emocjonalnie – ale jednocześnie bardzo potrzebna. Pełna wiedzy o żydowskiej kulturze, religii i historii, osadzona m.in. w wojennym Wrocławiu, a przy tym głęboko poruszająca na poziomie osobistym. Zostaję z jedną myślą, która nie daje mi spokoju: dopóki nie zmierzymy się z przeszłością, ona będzie wracać. W nas. W naszych emocjach. W kolejnych pokoleniach. Jestem naprawdę poruszona i zachwycona tym, jak pisze autorka. To było moje pierwsze spotkanie z jej twórczością – i na pewno nie ostatnie. Jeśli czujecie, że jesteście gotowi na książkę, która zostawia ślad – bardzo polecam. 💜