Kraj za murem. Życie codzienne w NRD

Zanim wziąłem do ręki książkę, zacząłem się zastanawiać, co ja tak naprawdę wiem o DDR, czyli naszym wschodnim sąsiedzie, z czasów wielkiego baraku zwanego Krajami Demokracji Ludowej spiętych klamrą RWPG i Układu Warszawskiego. W zasadzie mało: Pisakowy Dziadek z dobranocki, możliwość przekraczania granicy polsko-niemieckiej na dowód z rodzicami dzięki wbitej czerwonej pieczątce, garnki z gwizdkiem do mleka oraz czekoladki "Kocie Języki", które przywoził wujek walizkami będąc w NRD na kontrakcie. Oczywiście Trabant, Wartburg, którego miałem model na baterię. Skręcał kółkami, świeciły się reflektory i mrugały kierunkowskazy. Koleżanki miały śliczne lalki, a wszystkim tym zarządzał Pan w okularach Erich Honecker. A i jeszcze jedno to były dobre Niemicy, a RFN to było samo zło... Będąc studentem historii na przełomie dziejów, też właściwie niczego się nie dowiedziałem, a że zajmowałem się starożytnością, to nie chciałem zgłębiać wiedzy w tym temacie. Minęło wiele, wiele lat i do moich rąk trafiła dzięki Wydawnictwu Poznańskiemu książka "Kraj za Murem. Życie codzienne w NRD", autorstwa Katji Hoyer, niemiecko-brytyjskiej historyczki zajmującej się dziejami Niemiec XX wieku. Postanowiłem przeczytać tę lekturę. Od razu zacznę od plusu, jakim jest treść książki, która nie jest suchym podręcznikiem historii, ale wartką opowieścią o dziejach NRD, życiu codziennym pisanym przez Niemkę, na podstawie relacji i historii rodzinnych obywateli Wschodnich Niemiec. Książka zawiera oszczędną ilość przypisów, po które nie trzeba sięgać co nie burzy narracji, a jednocześnie utrzymuje wysoki poziom merytoryczny. Autorka wspomina także o Angeli Merkel Kanclerz Niemiec z "dederońskim" rodowodem. Z opisów wydaje się, że nie darzy jej sympatią. Oprócz zależności politycznych autorka pokazuje jakiej muzyki słuchano, co jedzono, w co się ubierano itd. Z rozrzewnieniem czytałem opis Intershopu, czyli odpowiednika naszych Pewexów, gdzie kupowano np. pachnące mydełka LUX i wkładano je do szafy pod ciuchy, by przechodziły ich zapachem, gdzie kupowano jeansy, słodycze, ale i sprzęt AGD, czy elektroniczny. Z otwartą głową czytałem o tym, że poziom zatrudnienia kobiet i ilość przedszkoli w NRD, była zdecydowanie wyższa niż w RFN, że Niemcy Wschodnie rozkręciły uprawy kawy w Wietnamie, ale nie zdążyły już tak naprawdę skorzystać z pełnych zbiorów. Takich ciekawostek jest masa, a moja wiedza na temat NRD podskoczyła o co najmniej 150 procent i że to nie tylko STASI, które jest najmroczniejszą częścią historii NRD. Ten sposób opowieści przypomniał mi wydaną w zeszłym roku książkę "Polska krwawi. Polska walczy. Jak żyło się pod okupacją 1939-1945" Andrzeja Chwalby, wydaną przez Wydawnictwo Literackie. Okazuje się, że o historii można mówić bez zadęcia i nie ex cathedra. Można snuć opowieść przesiąkniętą merytoryką, ale lekko łatwo i przyjemnie jak czynił to w przeszłości np. duet fortepianowy Marek i Wacek, promujący muzykę poważną w nieco swobodniejszej odsłonie. Wiem, że są tacy, którzy piętnują takie zachowanie, że profesorom nie uchodzi. A ja uważam, że uchodzi, bo coraz mniej wiemy o wielu rzeczach, gdyż sposób ich przekazywania jest zdecydowanie oderwany od percepcji ludzi, chcących chłonąć wiedzę, ale nie mających odpowiedniego warsztatu poznawczego. Oczywiście ten łatwy przekaz nie może sięgnąć poziomu podwórkowego uświadamiania... Mała łyżka dziegciu i nie chodzi tu o podnoszenia na wyżyny Polski, ale kilka wydarzeń z naszego kraju nie pozostało bez wpływu na losy NRD i całego obozu komunistycznego, a nie ma ani słowa o nich. Nikt w Europie nie zaprzeczy, że chociażby Solidarność i wydarzenia z nią związane nie były jedną z sił sprawczych zburzenia Berlińskiego Muru... Gorąco polecam książkę Kraj za Murem!