Krew z kamienia

Są kryminały, które czyta się dla zagadki, i są takie, do których wraca się przede wszystkim dla bohaterów oraz miejsca akcji. „Krew z kamienia” Donny Leon zdecydowanie należy do tej drugiej kategorii. Oczywiście mamy tu morderstwo, śledztwo i tajemnicę wartą miliony euro, ale największą siłą tej powieści pozostaje Wenecja – nie ta z folderów turystycznych, lecz prawdziwa, zamieszkana przez zwykłych ludzi, którzy kochają swoje miasto mimo jego wad. Punktem wyjścia jest brutalna egzekucja czarnoskórego ulicznego handlarza na Campo Santo Stefano. Śmierć mężczyzny nie wywołuje większego poruszenia, co od razu nadaje historii gorzki ton. Komisarz Guido Brunetti szybko odkrywa, że ofiara nie była przypadkowym sprzedawcą podróbek, a w jej mieszkaniu ukryto sekret prowadzący do świata wielkich pieniędzy i wpływowych ludzi. Im dalej posuwa się dochodzenie, tym wyraźniej widać, że prawda może okazać się niewygodna dla tych, którzy mają władzę. To, co najbardziej cenię w twórczości Donny Leon, to umiejętność łączenia kryminału z refleksją społeczną. Każda część serii z Brunettim dotyka innego problemu, a w „Krwi z kamienia” ważnym tematem staje się równość rasowa i stosunek społeczeństwa do imigrantów. Autorka nie moralizuje wprost, ale pokazuje, jak łatwo można przejść obojętnie obok czyjejś tragedii tylko dlatego, że ofiara pochodzi z innego świata. To jeden z tych wątków, które pozostają w pamięci długo po zakończeniu lektury. Leon tworzy też niezwykle sugestywny obraz Wenecji. Uwielbiam jej spojrzenie na to miasto – dalekie od romantycznych stereotypów. W kanałach odbijają się nie tylko zabytkowe pałace, lecz także korupcja, polityczne układy i codzienne problemy mieszkańców. Dzięki temu Wenecja staje się pełnoprawnym bohaterem powieści, a nie jedynie efektowną dekoracją. Ogromnym atutem serii jest sam Guido Brunetti. To jeden z niewielu literackich komisarzy, z którymi naprawdę można się zaprzyjaźnić na wiele tomów. Nie jest samotnym geniuszem ani człowiekiem zniszczonym przez własne demony. Ma normalne życie: robi zakupy, je obiady z rodziną, rozmawia z dziećmi, które mają własne poglądy i nie zawsze są grzeczne. Kocha żonę Paolę, odwiedza teściów w ich pałacu i znajduje czas na czytanie – od współczesnej literatury po starożytnych filozofów. Te codzienne sceny sprawiają, że bohater staje się niezwykle wiarygodny i bliski czytelnikowi. W „Krwi z kamienia” szczególnie mocno wybrzmiewa jego wewnętrzne rozdarcie. Brunetti wie, że dochodzenie prowadzi do ludzi potężniejszych od niego, a mimo to nie potrafi zrezygnować z poszukiwania prawdy. To nie jest walka efektowna, lecz cicha i pełna wątpliwości, dlatego wydaje się tak autentyczna. Donna Leon nie stawia na zawrotne tempo ani sensacyjne fajerwerki. Buduje napięcie stopniowo, poprzez rozmowy, obserwacje i odkrywanie kolejnych warstw weneckiej rzeczywistości. Dzięki temu finał ma większą siłę oddziaływania, a czytelnik czuje, że uczestniczył nie tylko w śledztwie, lecz także w opowieści o władzy, uprzedzeniach i granicach sprawiedliwości. „Krew z kamienia” to kryminał inteligentny, melancholijny i bardzo ludzki. Dla miłośników serii będzie kolejnym spotkaniem z komisarzem, którego trudno nie polubić, a dla nowych czytelników – doskonałym przykładem, dlaczego powieści Donny Leon od lat mają tak wierne grono odbiorców. To Wenecja bez pocztówkowego filtra i śledztwo, które zmusza do zadania sobie kilku niewygodnych pytań.