Krzyk

Tokuro Nukui w swojej powieści „Krzyk” zaprasza nas do Tokio, którego nie znajdziemy w folderach turystycznych. To miasto początku lat 90., duszne od społecznych oczekiwań i skostniałe w swoich strukturach. Autor serwuje nam kryminał, który jest bardziej wiwisekcją japońskiej duszy niż prostym pościgiem za mordercą. To opowieść o tym, jak system i samotność potrafią złamać człowieka szybciej niż jakakolwiek zbrodnia. Głównym bohaterem jest podinspektor Saeki, który stoi na czele elitarnej jednostki śledczej. Presja, z jaką się mierzy, jest niemal namacalna – media domagają się wyników w sprawie seryjnych porwań dzieci, a koledzy po fachu z uwagą śledzą każdy jego błąd, licząc na potknięcie w drodze do awansu. Nukui genialnie nakreślił tu obraz japońskiej policji jako machiny niemal feudalnej. To świat, w którym zawodowa hierarchia przypomina system kastowy, a stosunki międzyludzkie są determinowane przez sztywne protokoły. Saeki, targany lękiem o własną rodzinę, staje się w tym wszystkim postacią tragiczną – człowiekiem, który nie radzi sobie z własną przeszłością i społeczną presją. Równolegle obserwujemy powolny upadek Matsumoto, ojca jednej z ofiar. Jego ból staje się paliwem dla sekty religijnej, która w żerowaniu na ludzkiej rozpaczy osiągnęła perfekcję. Autor ukazuje japoński „rynek wierzeń” jako cyniczny market, w którym za obietnicę spokoju płaci się krwią i majątkiem. Proces osaczania zdesperowanego człowieka przez absurdalny ruch kultowy jest opisany z przerażającą logiką – Nukui sprawia, że zaczynamy rozumieć, dlaczego nawet najbardziej irracjonalne idee znajdują podatny grunt w sercu wypełnionym pustką. Niesztampowość „Krzyku” objawia się w braku czarno-białych podziałów. Autor zmusza nas do przyjrzenia się perspektywie sprawcy, pokazując ścieżkę, która doprowadziła go do potwornych czynów. Z drugiej strony mamy Saekiego – bohatera dalekiego od ideału, zmagającego się z własną słabością. Ta psychologiczna głębia sprawia, że „Krzyk” to literatura wysokiej próby, choć sama intryga kryminalna bywa momentami celowo spowolniona, ukazując zrutynizowaną i momentami nieudolną pracę policji. Dla europejskiego czytelnika największym atutem powieści będzie jej warstwa kulturowa. Nukui przemyca wiedzę o subkulturach, mandze i specyficznym post-feudalizmie, który wciąż steruje japońskim społeczeństwem. Choć finałowy twist może budzić pewne zastrzeżenia co do formy podania, cała historia jest niezwykle spójna i mroczna. To książka o wielkiej samotności, która jest znakiem rozpoznawczym literatury azjatyckiej. Jeśli szukacie kryminału, który zostawi Was z pytaniami o granice fanatyzmu i cenę społecznego awansu, „Krzyk” będzie lekturą, o której trudno zapomnieć.

"Krzyk" Tokuro Nukuiego to jedna z tych książek, które kończysz o 2:47 nad ranem, zastanawiając się, jak to możliwe, że dał_ś się zrobić w jajo. A muszę przyznać, że początkowo nie było mi łatwo wkręcić się w tę historię, bo na widok słów typu "wydział", "czynności operacyjne" lub "ustalenia policjantów" z reguły zapadam w śpiączkę. Co się więc stało? Dałam się porwać fabule, gdy tylko tło obyczajowe zaczęło grać pierwsze skrzypce. Jak to w kryminale - mamy tu śledztwo, funkcjonariuszy i nomenklaturę policyjną. Do tego wszystkiego dochodzą jeszcze sekciarskie klimaty, ludzkie tragedie i pytanie: do czego jest się w stanie posunąć człowiek, gdy jego życie pękło na pół.   Nukui zabiera nas w podróż w głąb psychiki bohaterów, prowadzi nas prosto w mrok, tak gęsty, że można go kroić nożem. Mrok, który z pewnością docenią fani ciężkich, psychologicznych tematów. Narracja jest tak ułożona, że powoli, ale nieubłaganie, odsłania kolejne warstwy tragedii. Japoński autor bardzo przekonująco wykreował swoich bohaterów - ludzi autentycznie złamanych, zagubionych, niekiedy irytujących, lecz zawsze wiarygodnych. Wielowymiarowość postaci i to, jak zręcznie Nukui potrafi grać emocjami czytelnika, to największe atuty "Krzyku". Nie jest to kryminał wypełniony dynamicznymi dialogami i oszałamiającymi zwrotami akcji (twist jest jeden, za to jaki!). Jest to natomiast historia, której emocjonalny ciężar i sama konstrukcja fabuły robią naprawdę dobrą robotę! Must Read dla fanów kryminałów!