Lapis Lazuli

Są takie książki, które już na starcie mają u mnie dodatkowe punkty — i „Lapis Lazuli” zdecydowanie do nich należy. Dwie linie czasowe? Jest. Tajemnica splatająca przeszłość z teraźniejszością? Jest. A do tego sztuka, fałszerstwa i historia, która wciąż rzuca długi cień — brzmi jak przepis na coś naprawdę wciągającego? Oczywiście, że tak. Tym razem Adam Berg trafia w sam środek zagadki związanej z odkryciem obrazu przypisywanego Vermeerowi. Szybko jednak okazuje się, że to nie tylko sprawa autentyczności dzieła, ale znacznie głębsza historia, sięgająca czasów II wojny światowej. I właśnie ten zabieg — prowadzenie fabuły dwutorowo — robi tu największą robotę. Przeszłość nie jest jedynie tłem, ale żywym organizmem, który stopniowo odsłania swoje sekrety i wpływa na teraźniejszość bohatera. Uwielbiam sposób, w jaki autor buduje napięcie w swoich historiach. Z każdą stroną pojawia się więcej pytań niż odpowiedzi, a poczucie zagrożenia rośnie. Śledztwo Berga szybko przestaje być tylko dziennikarską misją — staje się osobistą podróżą w głąb rodzinnych tajemnic. To właśnie ten wątek sprawia, że historię czyta się ją z jeszcze większym zaangażowaniem i ciekawością. Nie brakuje też mrocznego klimatu — wojenne realia, grabież dzieł sztuki, moralne szarości i ludzie gotowi na wszystko, by ukryć prawdę. Autor świetnie oddaje atmosferę niepewności i napięcia. Pokazując tym saum jak cienka bywa granica między ofiarą a sprawcą. „Lapis Lazuli” to historia, która wciąga nie tylko zagadką, ale też tym, co kryje się pod jej powierzchnią — pytaniami o tożsamość, prawdę i cenę, jaką czasem trzeba za nią zapłacić. A jeśli, tak jak ja, uwielbiacie przeplatające się linie czasowe, które powoli zazębiają się w jedną całość — będziecie usatysfakcjonowani. Cytaty: “- Hermann niczego nie ukradł. To prawda, kochał sztukę, ale kupował te obrazy legalnie i płacił za nie z własnej kieszeni. - Legalnie? Szantażując żydowskich marszandów groźbą wysłania ich do obozów koncentracyjnych, jeśli nie odsprzedadzą swoich kolekcji po zaniżonej cenie?” “- Z tego, co pamiętam, w ostatnich latach pojawiły się wątpliwości, czy ten obraz to prawdziwy Vermeer. - Owszem, dzisiaj mówi się że „amerykańskie" płótno wyszło raczej z pracowni mistrza, ale to nie wyklucza przecież oryginalności naszego znaleziska.”

W literackim świecie Krzysztofa Bochusa błękit nie jest jedynie pigmentem na płótnie – to drogowskaz prowadzący przez mroczne korytarze historii, gdzie granica między geniuszem a oszustwem zaciera się w oparach wojennych zgliszcz. „Lapis Lazuli” to nie tylko kolejny thriller, ale misternie skonstruowany pomost rzucony nad przepaścią pokoleń, łączący dwie najważniejsze postaci w dorobku autora: współczesnego dziennikarza Adama Berga oraz jego dziadka, radcę Christiana Abella. To spotkanie, choć niemożliwe w czasie, staje się faktem na kartach powieści, która elektryzuje od pierwszej do ostatniej strony. Wszystko zaczyna się w amsterdamskim muzeum, gdzie przypadkowe odkrycie nieznanego dzieła Vermeera van Delft wywołuje wstrząs w świecie sztuki. Gra toczy się o miliony euro i międzynarodowy prestiż, a Berg, ściągnięty na miejsce jako ekspert, szybko orientuje się, że wpadł w sam środek pola minowego. Sprawa ma bowiem wymiar skrajnie osobisty. Tropy wiodą ku legendarnemu fałszerzowi, Hanowi van Meegerenowi, a cieniem na historii kładzie się podejrzenie, że jego wspólnikiem był właśnie Christian Abell. Dziennikarskie śledztwo błyskawicznie zmienia się w ucieczkę przed ludźmi, którzy dla zachowania milczenia nie cofną się przed porwaniami czy podpaleniami. Krzysztof Bochus z mistrzowską precyzją operuje dwiema liniami czasowymi, oferując czytelnikowi coś więcej niż klasyczny kryminał. Z jednej strony śledzimy dynamiczne, niemal filmowe działania Berga w Amsterdamie i na egzotycznej Maderze, z drugiej – zanurzamy się w duszną, złowrogą atmosferę okupowanej Holandii. To właśnie tam, w cieniu nazistowskiej grabieży i chciwości Hermanna Göringa, wykuwa się prawda o jednym z największych przekrętów w dziejach sztuki. Autor nie serwuje nam jednak suchej lekcji historii; on zaprasza nas do udziału w wyrafinowanej zemście, która dojrzewała przez dekady, by w końcu wybrzmieć barwą drogocennego lapis lazuli. Siła tej powieści tkwi w jej intymności. Dla Adama Berga poszukiwanie autentyczności obrazu staje się procesem rekonstrukcji własnej tożsamości i próbą zrozumienia człowieka, którego nigdy nie poznał. Czytelnik z fascynacją obserwuje ten psychologiczny pojedynek umysłów, w którym wiedza o technikach malarskich i dawnych pigmentach okazuje się równie ważna, co odwaga w obliczu fizycznego zagrożenia. Wiedza o tytułowym barwniku, niegdyś cenniejszym niż złoto, zostaje podana z taką pasją, że po lekturze każdy z nas inaczej spojrzy na błękit w muzealnych salach. Krzysztof Bochus napisał powieść, w której elegancja dawnych lat brutalnie zderza się z bezwzględnością współczesnych kolekcjonerów. „Lapis Lazuli” to propozycja dla czytelników wymagających, którzy w literaturze szukają gęstej atmosfery i intelektualnej satysfakcji. To opowieść o tym, że sztuka bywa cenniejsza niż ludzkie życie, a prawda o naszych przodkach jest najtrudniejszym do zdobycia arcydziełem. Zemsta w tym wydaniu smakuje wybornie, zwłaszcza że podana jest w oprawie godnej mistrzów złotego wieku malarstwa. To bez wątpienia majstersztyk, który udowadnia, że sprawiedliwość, choć czasem spóźniona, zawsze ma swój określony, głęboki kolor.

„Można postępować tak jak wszyscy - albo tak jak trzeba”. To życiowe motto radcy kryminalnego Christiana Abella jest również drogowskazem dla jego wnuka, dziennikarza Adama Berga. A Krzysztof Bochus nie mógł sprawić fanom większej niespodzianki niż umieszczenie bohaterów obu swoich kultowych serii na kartach jednej powieści. Zapewniam Was, że „Lapis lazuli” to majstersztyk, na który warto było czekać. Genialnie łączy elementy trzymającego w napięciu kryminału, fascynującej lekcji historii sztuki oraz bardzo osobistej podróży w głąb rodzinnych tajemnic. I choć po tylu przeczytanych książkach autora nie powinno mnie to już dziwić, za każdym razem na nowo zachwyca mnie elegancja jego języka, dociekliwość historyczna i niezwykła dynamika akcji. Dwie płaszczyzny czasowe wyciągają tu na światło dzienne najbardziej mroczne zagadki z przeszłości. Adam Berg, po wielu perturbacjach, jest na dobrej drodze, by poukładać sobie życie, również to osobiste. Wtedy jednak otrzymuje od amsterdamskiego muzeum propozycję potwierdzenia autentyczności odnalezionego obrazu Vermeera. Choć początkowo skłania się ku odmowie, pojawia się nazwisko, którego nie może i nie chce zbagatelizować - Christiana Abella, jego legendarnego dziadka. Adam wyjeżdża do Amsterdamu z nadzieją na poznanie powojennej historii dziadka i zrozumienie, kim tak naprawdę był człowiek, którego nigdy nie poznał. Nie spodziewa się jednak, że odkryje rolę, jaką jego przodek odegrał w życiu najsłynniejszego fałszerza stulecia, Hana van Meegerena, i co tak naprawdę narodziło się z tej niezwykłej znajomości w latach czterdziestych XX wieku. Ci z Was, którzy znają Berga, wiedzą, że nie ulega on naciskom i dla prawdy jest skłonny ryzykować wiele. Ale czy wszystko? Można powiedzieć, że niedaleko pada jabłko od jabłoni i podobnie jak Abell, tak i jego wnuk ma serce po właściwej stronie. W tej powieści dotykamy nie tylko wielkiej sztuki i obsesji, jaką budzi, ale również olbrzymich pieniędzy i jeszcze większego przekrętu. Bo walczyć z nazistowską okupacją można na różne sposoby. A zemsta? Ta najlepiej smakuje na zimno i ma chłodny kolor lapis lazuli - barwę nieuchronnej sprawiedliwości, która po prostu czeka na swój moment. Z całego serca polecam Wam nie tylko ten tytuł, ale cały cykl wciągających powieści z Adamem Bergiem i niesamowicie klimatyczne kryminały retro z Christianem Abellem. Gwarantuję, że pokochacie tych bohaterów tak jak ja!