Miyazaki
Świat w animacji

W świecie zdominowanym przez sterylną, cyfrową animację, twórczość Hayao Miyazakiego jawi się jako chropowaty, analogowy protest. Susan Napier w swojej najnowszej monografii nie szuka taniej magii – ona szuka źródeł buntu w sercu japońskiego mistrza. Książka „Miyazaki. Świat w animacji” to propozycja dla tych, których męczą laurki wystawiane wielkim artystom. Napier, zamiast stawiać reżyserowi pomnik, wykonuje ryzykowną operację na otwartym organizmie jego wyobraźni. Autorka udowadnia, że fundamentem sukcesu Studia Ghibli nie jest wcale dziecięca naiwność, lecz głęboki, niemal egzystencjalny niepokój człowieka, który widział upadek starego świata. Najbardziej uderzającym wątkiem tej publikacji jest analiza tego, jak Miyazaki traktuje technologię. Napier genialnie wyłuskuje paradoks: reżyser, który z niemal fetyszystyczną precyzją rysuje silniki i śmigła, jednocześnie widzi w nich zwiastuny nadchodzącej apokalipsy. To nie jest kolejna ekologiczna przypowieść – to surowy zapis starcia między ludzkim pędem do dominacji a milczącą potęgą natury. Autorka pokazuje nam Miyazakiego jako strażnika ginącej duchowości, który w każdym ruchu ołówka stara się ocalić choć skrawek sacrum przed walcem modernizacji. Znamienne jest to, jak Napier odczarowuje postrzeganie anime jako gatunku marginalnego czy stricte dziecięcego. W jej ujęciu filmy takie jak „Spirited Away” stają się skomplikowanymi tekstami kultury, w których tradycyjne japońskie wierzenia zderzają się z brutalnym konsumpcjonizmem. Autorka nie boi się pisać o trudnym charakterze mistrza, jego melancholii i niemal obsesyjnym dążeniu do celu. To właśnie ta ludzka twarz artysty – pełna zmarszczek i wątpliwości – sprawia, że biografia ta jest tak autentyczna. To lektura gęsta, wymagająca i pozbawiona lukru. Napier napisała książkę, która jest jak mapa do skomplikowanego labiryntu. Pozwala nam zrozumieć, że Miyazaki nie rysuje dla nas "snów", lecz buduje barykady przeciwko pustce współczesności. Po zamknięciu tej pozycji poczujecie jedno: palącą potrzebę, by jeszcze raz, w zupełnej ciszy, obejrzeć te wszystkie filmy i dostrzec w nich to, co wcześniej umykało pod warstwą estetyk