Na wzburzonych falach

Wyobraźmy sobie spotkanie, które w teorii nie powinno mieć miejsca, a jednak trwa nieprzerwanie od blisko pół wieku, stając się źródłem głębokiej, szczerej przyjaźni. Małgorzata Niezabitowska i Feliks Falk to duet niezwykły, a ich wspólne dzieło, „Na wzburzonych falach”, jest świadectwem tego, jak porywający i owocny może być dialog prowadzony z szacunkiem, nawet jeśli dzieli nas niemal wszystko. Ona – wychowana w duchu patriotyzmu i katolickiej tradycji, z rodziną uwikłaną w antykomunistyczną walkę AK. On – syn komunisty, o korzeniach żydowskich, niewierzący. To nie tylko różnica poglądów, ale wręcz dwie przeciwległe planety polskiej historii i mentalności, które spotkały się w jednej intymnej rozmowie. Czy można sobie wyobrazić bardziej fascynującą konfrontację życiorysów? Zapis tego dialogu, który autorzy zgodnie określają jako miejsce, gdzie mogą powiedzieć sobie więcej niż komukolwiek innemu, to prawdziwy rarytas dla czytelnika. Książka przenosi nas przez burzliwe dzieje Polski, w których oboje aktywnie uczestniczyli – Niezabitowska jako rzeczniczka historycznego, pierwszego niekomunistycznego rządu, Falk jako ceniony reżyser i scenarzysta, mistrz wrażliwości na trudną rzeczywistość. Osobiste, często intymne przeżycia splatają się tu z wielką historią, oferując unikalne, podwójne spojrzenie na najważniejsze momenty życia publicznego. To, co czyni lekturę wyjątkową, to przede wszystkim jakość prowadzonej rozmowy. Autorzy cytują Oscara Wilde’a: „W życiu chodzi o to, żeby być trochę niemożliwym” – i rzeczywiście, ich życiorysy wydają się być utkane z niemożliwych splotów. Ale to nie same fakty są najważniejsze, lecz sposób, w jaki są one omawiane. Jest w tym dialogu olbrzymia czułość i swada, a jednocześnie nieustanna, wzajemna dociekliwość. Para ta z niezwykłym wyczuciem porusza tematy trudne, nie uciekając od różnic, lecz traktując je jako punkt wyjścia do głębszej refleksji. W świecie pełnym internetowego krzyku i płytkiej komunikacji, spotkanie dwojga tak inteligentnych ludzi, którzy potrafią wymieniać poglądy, a nie się kłócić, jest jak kojący balsam. Nie jest to książka do pochłonięcia jednym tchem. Warto ją smakować, zdanie po zdaniu, myśl po myśli. Każda rozmowa, każda anegdota jest ważna i zmusza do uwagi, a piękną polszczyzną kładzioną przez Małgorzatę Niezabitowską i Feliksa Falka jest prawdziwym dodatkowym atutem. Lektura wciąga do tego stopnia, że czasem ma się ochotę samemu włączyć się do dyskusji, potwierdzić, zaprzeczyć, dopowiedzieć swoje. Przyznaję, nieraz korzystałam z tego prawa. Znalazłam też swój sposób na czytanie tego tomiszcza, bo ma ponad 500 stron. Codziennie na zakończenie dnia zagłębiałam się w jedną rozmowę, bo ta książka jest jak najbardziej odkładalna i można do niej z radością wracać. To zapis przyjaźni, w której szkoda czasu na bzdury. Rozmowy te są ważne, pełne szacunku i wielkiego wyczucia, skupione na istocie świata i ludzi. Choć są to postaci ważne dla polskiej kultury i historii, które dużo osiągnęły, nie silą się na status celebrytów. Ta książka to prawdziwa intelektualna uczta – dla tych, którzy kochają głębokie rozmowy, interesują się mechanizmami świata i cenią sobie autentyczne, ludzkie więzi. Zdecydowanie warta każdej minuty uwagi!