Nad morzem

Jestem oczarowana i zaczarowana. Chłonęłam tę książkę nie mogąc się od niej oderwać. Abdulrazak Gurnah „Nad morzem” zostaje w naszej biblioteczce na półce „na zawsze” i do wielokrotnego czytania. Pięknie napisana historia 70-letniego emigranta, który przylatuje do Anglii z Zanzibaru. Prosi i azyl, ale udaje, że nie mówi po angielsku. On myśli, a my słyszymy jego myśli, które powoli odsłaniają przeszłość. Dużo później przyznaje się do znajomości języka i zaczyna mówić... Klimatem książka przypomniała mi opowieści z Księgi tysiąca i jednej nocy. Magia miesza się ze zwykłym życiem. Napisana pięknym językiem tak sugestywnie, że czujemy zapachy, smaki, jesteśmy razem z bohaterami, a nie tylko słuchamy ich opowieści, które wesołe nie są. Kameralna historia z dwoma głównymi bohaterami, którzy wyjaśniają sobie sprawy sprzed wielu lat. Książka o wpływie przeszłości na życie, o tym, że nie wszystko, co słyszymy, o czym nam mówią jest prawdą, a jeżeli jest, to tylko dla jednej strony. Powieść o wybaczaniu, o słuchaniu, byciu razem i zawiłościach życia w innym świecie. „Nad morzem” trzeba posmakować, żeby się zakochać. Dać sobie czas i powoli, strona za stroną wchodzić w świat bohaterów. Urzekło mnie też to, że zamknięci w jednym malutkim mieszkanku początkowo wrogowie, a potem przyjaciele, mimo uraz, złości, nienawiści, wzajemnych oskarżeń, chcą rozmawiać. Dają sobie szansę na wyjaśnienia i czas na zrozumienie. Ich opowieści płyną powoli, by za chwilę przenieść czytającego w świat wschodu, szybki, drapieżny, kolonialny, w którym w każdej chwili można bardzo dużo zyskać, ale jeszcze więcej stracić. Trzeba też uważać, bo mściwość opanowała ludzi. To także głos mówiący o tym, czym był kolonializm, agresja, opresyjny system, tyrania i prywata. Historia rodu, rodziny, tradycji i praw mężczyzn. Do czytania na smutki, ale też wesołe dni. Aż ciężko mi było ją zamknąć po przeczytaniu ostatniej strony. Nadal jest w głowie i kusi do rozmyślań. Nie dam się długo prosić i sięgnę po nią znowu i znowu, i znowu… Jeszcze jedno – piękna okładka, do głaskania i dotykania, tak samo kusząca, jak wnętrze powieści. Zaprojektowała ją Anna Pol. Chylę też czoła przed tłumaczką, bo przełożenie tak niesamowitego języka, barwnego, różnorodnego na piękną polszczyznę, tak by nie stracić nic z uroków pisarstwa Gurnah’a, to jest mistrzostwo i magia Kai Gucio.