Najczarniejszy miesiąc w życiu Magi Dieli

Czy tradycja zawsze zasługuje na szacunek – nawet wtedy, gdy krzywdzi? To pytanie towarzyszyło mi od pierwszych stron „Najczarniejszego miesiąca w życiu Magi Dieli” Dian Purnomo. I powiem szczerze - dawno żadna książka nie wywołała we mnie tak silnych emocji. Gniew, bezsilność, niedowierzanie… a potem cicha, bolesna refleksja: że to nie fikcja, ale codzienność wielu kobiet, które wciąż nie mają prawa decydować o własnym życiu. Magi Diela to młoda kobieta z indonezyjskiej wyspy Sumba. Marzy o rozwoju swojej społeczności, chce zmieniać świat, uczyć, inspirować. Zamiast tego sama staje się ofiarą tradycji, która odbiera jej wszystko - wolność, godność, głos. Zostaje porwana i zmuszona do małżeństwa z dużo starszym mężczyzną. To, co dla jej otoczenia jest „kulturowym obrzędem”, dla niej staje się początkiem piekła. Autorka nie zostawia czytelnika w bezpiecznym dystansie. Już pierwszy rozdział uderza brutalnością, ale i przejmującą bezradnością Magi. „Tamtego dnia wszechświat zdawał się spać. Bóg również. Bo żadna z modlitw Magi nie została wysłuchana.” – w obliczu opisanej historii ten cytat długo nie pozwolił mi dojść do siebie. Dian Purnomo nie epatuje przemocą, ale każde zdanie przeszywa prawdą. To, co zrobiło na mnie największe wrażenie, to sposób, w jaki autorka oddaje głos bohaterce. Magi nie jest wyłącznie symbolem – jest żywą, czującą kobietą, której marzenia, myśli i emocje poznajemy z bliska. Widzimy, jak walczy z poczuciem winy, wstydu, z rozpaczą. Jak próbuje odnaleźć siebie w świecie, który nie uznaje jej prawa do wolności. Widzimy też, jak w jej sercu rodzi się gniew, a potem – odwaga. „Najczarniejszy miesiąc w życiu Magi Dieli” to nie tylko opowieść o jednej kobiecie. To świadectwo. Wołanie o zmianę. Purnomo, badaczka i działaczka społeczna, pokazuje, jak łatwo przemoc można ukryć za słowem „tradycja”. I jak społeczeństwo, powołując się na kulturę, potrafi milcząco akceptować krzywdę. Czytając, miałam wrażenie, że słyszę głosy tysięcy kobiet – tych, które nie mogą mówić, i tych, których nikt nie słucha. Ogromnym atutem książki są przypisy i kontekst kulturowy. Dzięki nim lepiej rozumiemy, jak głęboko zakorzenione są pewne praktyki na Sumbie – jak pojęcie honoru ojca staje się ważniejsze niż życie córki, a przemoc jest traktowana jak rytuał. To nie tylko powieść – to także edukacja. I to taka, która boli, bo otwiera oczy. Nie ukrywam – były momenty, w których musiałam odłożyć książkę. Złość i smutek ściskały mnie za gardło. Ale właśnie dlatego uważam, że to lektura tak potrzebna. Bo nie chodzi w niej o przyjemność z czytania, tylko o świadomość. O to, byśmy zrozumieli, że tradycja nie może być usprawiedliwieniem dla przemocy. Jednak nie każdemu tę książkę polecę – bo nie każdy jest gotów na taką prawdę. Ale jeśli chcesz poczuć, jak literatura może stać się głosem sprzeciwu wobec cierpienia, musisz po nią sięgnąć. To nie jest historia, którą się po prostu czyta. To historia, którą się przeżywa. I po której trudno wrócić do codzienności. Ocena: 10/10 - nie dlatego, że jest perfekcyjna literacko, ale dlatego, że jest prawdziwa. A prawda boli najmocniej.

Najczarniejszy miesiąc w życiu Magi Dieli - Dian Purnomo Dziękuję wydawnictwu Yumeka za możliwość przeczytania tej książki. Jest to historia, która powinna być wszędzie i dla wszystkich obowiązkowa. Pokazuje, jak jeszcze w niektórych miejscach traktowane są kobiety. Mimo rozwoju, umysły wielu z nich mimo tego trzymają się swoich krzywdzących tradycji. O praktyce Yappa Mawine z Indonezji to słyszałam już wcześniej. Dosyć często filmiki z tego zdarzenia pojawiały się w sieci. Mniej więcej w czasie jak autorka wydała tę książkę. Zawsze jak je widziałam, to aż wrzała we mnie krew. A ludzie na około? W ogóle się tym nie przejmowali... Lektura przeznaczona od 16 roku życia. My kobiety jesteśmy narażone praktycznie w każdym wieku, ale tu chodzi o konkretne przykłady. Nie tylko dotyczy to głównej postaci w tej historii. Opisana tu nieletnia jest tam istotnym elementem. Pokazuje, że mężczyzna jest święty jak ma status i jest jeszcze czynnym wyznawcą religijnym. A o tym, dlaczego wspomniałam o tej dziewczynie, to dowiecie się czytając. Nie widzę inaczej jak dać te 10/10. Przy takich książkach nie powinno być skali oceniana. Może i jest to historia inspirowana, ale coś takiego mogło się wydarzyć naprawdę. Na tym zakończę moją wypowiedź. Nie pozostaję mi nic innego jak samej wspierać te wszystkie kobiety, które chcą żyć w innej rzeczywistości. Moja ocena 10/10 Cytaty z książki: "Musimy bowiem pamiętać, że to ludzie tworzą tradycję - a to, co stworzone przez ludzi, powinno być poddawane krytyczniej ocenie i ulegać zmianom." "Śmierć jest nieunikniona. Niektórzy pozwalają, by jej nadejście było owiane tajemnicą, inni wymuszają je siłą. Magi Diela próbowała przywołać śmierć, rozrywając zębami swój nadgarstek, mając nadzieję, że rozstanie żyły, z których szybko wypłynie cała krew." "Świat wokół niej stał się dziwnie spokojny, nawet gdy okrzyki pakalak i payawau rozbrzmiały ponownie na widok ,,zdobyczy", która została ujarzmiona. " "Życie pełne jest paradoksów. Im bliżej ktoś mieszka, tym bardziej oddalone jest jego serce." "Tego dnia zobaczyła jednak zupełnie inny świat. Świat, który uznał jej człowieczeństwo. Świat, który razem z nią walczył o godność kobiet." "Kobieta walcząca o prawa rolników, o prawa kobiet, nie była w stanie zawalczyć o własną wolność." "- Ale Om Vincen jest mężczyzną. Ja jestem kobietą. - zaprotestowała Magi. - Magi, czy naprawdę, mimo wszystkiego, przez co przeszłaś, nadal tak myślisz? Czy zdajesz sobie sprawę, że stałaś się teraz jedną z bojowniczek o prawa kobiet? Nie powinnaś już dłużej uważać, że kobiety i mężczyźni różnią się od siebie. To, co mogą zrobić mężczyźni, mogą także zrobić kobiety, i odwrotnie. Jedyna rzecz, której my, mężczyźni, nie potrafimy, to rodzenie dzieci i karmienie piersią. Pomyśl, co by się stało, gdyby inne kobiety, takie jak ty, usłyszały twoje słowa. Mogłyby stracić wiarę." "Im bardziej uzależniamy swoje życie od innych, tym trudniej jest nam się wyrwać z kręgu przemocy" "Łzy, które wylała podczas czarnego miesiąca, to łzy kobiety, której ciało wciąż staje się własnością mężczyzny. Historie innych kobiet będą nadal zapisywane atramentem krwi, dopóki ślepe oddanie tradycji przezwycięża logikę i człowieczeństwo. W mojej głowie wciąż rozbrzmiewa pytanie zadane przez Magi, na które nie potrafię odpowiedzieć: Dwa razy uniknęłam śmierci. Ale przodkowie wciąż każą moim łzom płynąć. Jak długo ja i inne kobiety na tej ziemi będziemy jeszcze płakać?"