Niewidoczna góra

Monte. Vide. Eu. „Widzę górę” - tak miał powiedzieć pierwszy Europejczyk, zobaczywszy miejsce, które jest stolicą Urugwaju. Choć żadnej góry tu nie ma, to te słowa są niezwykle piękną i przewrotną metaforą tej historii. Bo właśnie wokół tego, co niewidoczne dla oczu, ukrytych pragnień, nienazwanych traum i niezłomnej siły, Caro de Robertis buduje tę poruszającą sagę rodzinną. Moje oczekiwania wobec „Niewidocznej góry” były wysokie, ponieważ poprzednie książki z tej serii przyniosły mi mnóstwo głębokich, wręcz skrajnych emocji. Dzięki nim poznałam rozrzucone po świecie miejsca i ich bolesną historię przez pryzmat równie niełatwych losów ich mieszkańców. I tym razem się nie zawiodłam. Ta opowieść o trzech pokoleniach kobiet, łącząca brutalną rzeczywistość ze szczyptą realizmu magicznego, niesie w sobie potężny ładunek emocjonalny. Burzliwe przemiany polityczne w Urugwaju i Argentynie nie są jedynie tłem dla losów Pajarity, Evy i Salome. To one budują codzienność kobiet, zmuszając je do walki o siebie, swoje dzieci, prawo do godności, wolności i szczęścia. Bohaterki przechodzą przez piekło domowego opuszczenia, potworność gwałtu i odrzucenia, aż po mury politycznego więzienia. Czasy, które niosą brak stabilności, poczucie zagrożenia i strach przed dyktaturą, kształtują pokolenia kobiet złączonych w solidarności i niezłomności. Z drugiej strony autorka kreśli niezwykle surowy portret mężczyzn, którzy w tej historii jawią się jako uosobienie słabości i zagrożenia. Uciekający w alkohol, sięgający po przemoc, unikający odpowiedzialności za własną rodzinę, nie potrafią zmierzyć się z przeciwnościami losu. Zamiast dawać oparcie, wykorzystują swoją siłę do tego, by kobiety zniewolić i podporządkować. Czy obraz ten jest zbyt jednostronny? Biorąc pod uwagę osadzenie akcji w realiach XX wieku, można polemizować, jednak obserwowanie tej nierównej walki chwyciło mnie mocno za gardło i wywołało wewnętrzny bunt. Dla mnie niezwykle poruszającym punktem w tej często mrocznej układance jest poezja i siła słowa. To one są ucieczką od życiowych tragedii, schronieniem i wolnością, ale paradoksalnie i one mogą ściągnąć na bohaterów zagrożenie i zmusić do ucieczki. Nie sposób również nie wspomnieć o przebijających z tej historii i budzących emocje relacjach kolejnych pokoleń matek i córek. Szczególnie o tej niewyobrażalnej tęsknocie ukrytej w kolorowych liściach narysowanego dziecięcą ręką drzewa. Czytałam tę sagę bez pośpiechu, zanurzając się w tym z jednej strony innym, z drugiej jakże podobnym świecie. Świecie, w którym ludzie tak samo kochają się i radują, nienawidzą, cierpią i umierają. Bo choć czas mija, życie zatacza krąg, a zmiany, nie zawsze dobre, tworzą kolejne pokolenia silnych, choć często niedocenianych kobiet. Kobiet, które są w stanie wiele znieść, by ocalić to, co kochają. Czytajcie!

Czy zdarzyło Ci się przeczytać książkę, która pokazała Ci historię całego kraju przez losy zaledwie kilku kobiet? Pamiętasz jej tytuł? „Niewidoczna góra” Caro De Robertis to jedna z tych powieści, które nie uderzają gwałtownie. Ona otacza czytelnika powoli, niemal niezauważalnie, aż w pewnym momencie orientujesz się, że całkowicie przepadłeś w świecie bohaterów. To nie jest książka nastawiona na dynamiczną akcję. Jej siłą są emocje, relacje i niezwykła umiejętność opowiadania o tym, co w życiu najtrudniejsze. Carolina De Robertis prowadzi nas przez blisko sto lat historii Urugwaju, ale nie robi tego za pomocą suchych faktów. Zamiast tego oddaje głos kobietom. Pajarita, Eva i Salome należą do różnych pokoleń, mają odmienne marzenia i temperamenty, jednak łączy je jedno – niezwykła siła. Nie taka, która nie zna słabości. Wręcz przeciwnie. To siła rodząca się z bólu, strat, upokorzeń i konieczności nieustannego podnoszenia się po kolejnych ciosach. Najbardziej zachwycił mnie język tej powieści. Autorka pisze niemal poetycko. Niektóre opisy przypominają obrazy malowane słowami. Cisza staje się namacalna, zapachy niemal wydostają się z kartek, a emocje bohaterów są tak intensywne, że trudno przejść obok nich obojętnie. To literatura, którą nie tyle się czyta, ile chłonie. Ogromnym atutem okazało się również tło historyczne. Rewolucje, dyktatura wojskowa, polityczne napięcia i walka o wolność nie dominują fabuły, ale są jej integralną częścią. Dzięki temu historia rodziny nabiera jeszcze większej głębi. Szczególnie poruszyła mnie część poświęcona Salome. To właśnie wtedy powieść osiąga emocjonalne apogeum. Sceny więzienia, utraty wolności i walki o zachowanie własnej godności zostają w pamięci na długo. Nie oznacza to jednak, że książka jest pozbawiona wad. Początek wymaga cierpliwości. Narracja rozwija się spokojnie, momentami wręcz leniwie, a niektóre dygresje wydawały mi się zbyt rozbudowane. Były chwile, kiedy miałem wrażenie, że historia na moment traci tempo. Na szczęście warto przez nie przejść, bo druga połowa wynagradza wszystko z nawiązką. „Niewidoczna góra” przypomniała mi, jak piękne potrafią być rodzinne sagi. Takie, w których bohaterowie nie są idealni, lecz prawdziwi. Popełniają błędy, kochają zbyt mocno, cierpią, przebaczają i próbują odnaleźć swoje miejsce w świecie. To również opowieść o pamięci przekazywanej z pokolenia na pokolenie i o tym, że nawet najbardziej bolesna historia może stać się fundamentem dla przyszłości. Jeżeli lubisz wielowymiarowe powieści, literaturę z Ameryki Południowej, silne kobiece bohaterki i historie, które łączą prywatne dramaty z wielką historią, to zdecydowanie warto dać tej książce szansę. To wymagająca, ale niezwykle satysfakcjonująca lektura, która zostawia po sobie wiele refleksji i jeszcze długo nie pozwala o sobie zapomnieć. Ocena: 9/10