Obce miasto

"Obce miasto" to Warszawa po pierwszej wojnie światowej w czasach, kiedy zaczęto rozbiórkę soboru św. Aleksandra Newskiego. Dlaczego rozebrano ten monumentalny obiekt? Bo Polacy chcieli zemścić się za całe zło rosyjskie z czasów, kiedy o niepodległości mogliśmy pomarzyć. Warszawa, to obce miasto dla Rosjan, Żydów. Ewa Salwin dotyka tego, co dzisiaj jest niezwykle aktualne, czyli problem migrantów i ich losów wśród Polaków. To, co czuje Jusupow, urodzony w Warszawie syn carskiego urzędnika, w monologu z bezdomnym kotem, którego przygarnął, czują i dzisiaj ci, którzy przybywają do Polski: "Dla nas, Griszka, są tylko obce miasta obce domy. Bo, widzisz, ty się tu urodziłeś. A to miasto cię nie chce. Nie dało ci domu, nie dało miski mleka. Masz za to pełno blizn i złamany ogon. Bo ludzie nie lubią czarnych kotów. No powiedz mi Grisza, czy komuś poza tobą twoja czarna sierść przyniosła pecha? Oni po prostu arbitralnie stwierdzili, że z racji swej natury ty będziesz tym złym. Ale ja wierze, Grisza, że ty jesteś dobry. Choć czarny... Bo wiesz, Grisza, ludzie mają przesądy. Mają szufladki w swoich mózgach i jak im do tych szufladek coś wpadnie, to cegłą nie wybijesz. Ludzie, rozumiesz, nałogowo klasyfikują. Im bardziej jesteś dla nich nieznany, tym chętniej cię zaklasyfikują. Bo wtedy nie muszą cię poznawać. Bo już znają swoje wyobrażenie o tobie. I jeszcze, Grisza, ludzie się boją tego, co obce. Bo poznanie obcego wymaga wysiłku. A ludzie, Grisza, nie lubią się męczyć"... Czyż to nie prawdziwa analiza wielu społeczeństw, także i naszego. Co gorsza, tę postawą kształtują niestety politycy... Nie tylko jednak problem obcości w społeczności jest jedyna, bo przecież Aleksiej i Sonia jego żona są obcy sobie w małżeństwie, ale obce uczucia wobec schorowanego ojca żywi też Aleksiej, na uczelni również nie może się czuć jak swojak, bo stale daje się mu do zrozumienia, że w każdej chwili może przestać być wykładowcą i to tylko dlatego, że jest obcy. Myślę, ze czytając książkę warto zwrócić na ten aspekt obcości uwagę i zastanowić się, jak my do tego podchodzimy. Jak to u Ewy Salwin, całość opowieści jest osadzona w historycznych realiach. Są też mocno zarysowane wątki uczuciowe, a ciekawym w tej powieści jest temat służby w domu Aleksieja. Marta i Włas, żyją przez ścianę z "państwem" prowadząc swoje życie, kochając się, ale też są obcy. Włas, chociażby dlatego, że jest głuchy i świat ciszy zaczyna go męczyć.