Ocaleni z Drohobycza

Drohobycz to miasteczko w zachodniej Ukrainie w obwodzie lwowskim nad rzeką Tyśmienicą w Beskidach Brzeżnych. Obecnie. Jednak w swojej historii należało w dużej mierze do naszego kraju. Wybuch drugiej wojny światowej zmienił wszystko. Tuż przed 1 września 1939 roku mieszkało tutaj 39 tysięcy mieszkańców. Byli tu Polacy, Ukraińcy, Żydzi oraz pomniejsze narodowości. Ważną informacją w kontekście książki jest również ta, że w roku 1404 pojawili się tu pierwsi Żydzi. Z dużym zainteresowaniem sięgnąłem, jak się okaże, bardzo trudną ze względu na wydarzenia związane z Holokaustem, opowieść pani Katarzyny Skopiec. Autorka jest wnuczką państwa Jarosławy (Sławy) i Izydora Wołosiańskich, którzy są głównymi bohaterami poruszającej tragedii, jaka rozegrała się tutaj w czasach wojny. Sugestywna jest okładka, na której widzimy fragment zniszczonego działaniami wojennymi, miasta, a dodatkowo na tym tle widać rodziny Tepperów i Wołosiańskich, którzy już po przesiedleniu po wojnie spacerują po Wrocławiu (patrz str. 135). Książka pani Katarzyny to zapiski ludzi, którzy znaleźli się w bardzo trudnej sytuacji, podczas okupacji niemieckiej. Niemcy zerwali ustalenia ze Stalinem i zaatakowali sprzymierzeńca, z którym zawarli umowę zwaną Paktem Ribbentrop–Mołotow z dnia 23 sierpnia 1939 roku. Zaatakowali Związek Radziecki i wkroczyli na tereny wschodnie, w tym Drohobycz. Zaczął się najgorszy w dziejach ludzkości czas dla mieszkańców żydowskiego pochodzenia... Poznajemy bohaterskie czyny Wołosiańskich, którzy w piwnicy swojego domu zaczęli ukrywać Żydów. Ta odwaga pozwoliła uratować 39 osób od śmierci. Zobaczymy ten heroizm i poświęcenie, na jaki się zdobyli, choć sami twierdzili, że nie było to czymś wyjątkowym. Oni czynili to, bo uważali, że tak trzeba czynić! Dali nadzieję innym na przetrwanie i wierzyli, że wyzwolenie wkrótce nadejdzie. Pamiętniki, archiwalne zdjęcia, faksymilia dokumentów dają obraz tego, co wydarzyło się w tamtych czasach. To też historie pisane dalej, po traumatycznych czasach drugiej wojny światowej. Holokaust, Sprawiedliwi Wśród Narodów Świata, Palestyna, Izrael — o tym przeczytacie w tej książce, pokazującej piekło, jakie przeżywali Żydzi w tym okrutnym dla nich czasie. Czasie, w którym "ludzie ludziom zgotowali ten los". Nie sposób znaleźć słowa, by opisać poruszający dokument stworzony przez panią Katarzynę Skopiec. Pamiętajmy, że wkrótce minie 100 lat od wybuchu piekła na ziemi, jakie przygotował dla całego globu Adolf Hitler. Ten dokument powinien przetrwać (jak i wiele innych) przez wiele, wiele lat dla potomnych.

„Ocaleni z Drohobycza” Katarzyny Skopiec to wyjątkowa, niezwykle chwytająca historia, która wydarzyła się naprawdę. Wnuczka Sławy i Izydora Wołosińskich postanowiła spisać bohaterską postawę swoich dziadków, którzy w najmniejszym nawet stopniu nie czuli się bohaterami. W czasach, gdy każdy tak naprawdę walczył w codzienności o własne życie, przetrwanie i aby mieć co jeść, małżeństwo Wołosińskich zdecydowało na pomoc żydom. W swojej piwnicy stworzyli schron, w którym ukrywało się trzydzieści dziewięć osób, którym udało się przeżyć, dzięki bezinteresownej pomocy obcych osób, które zechciały zaryzykować swoje życie, by oni mieli szansę na przeżycie. Nieomal dwa lata małżeństwo narażało swój spokój, dzieliło się swoim jedzeniem, którego w tamtych czasach zdecydowanie brakowało, a zdobycie graniczyło z cudem. Państwo Wołosińscy nie zaprzestali niesienia bezinteresownej pomocy nawet wtedy, gdy na świat przyszła ich córeczka, narażając tym samym również i jej dobro. To właśnie dzięki temu te osoby mogły przeżyć, ukrywając się w oazie stworzonej przez ludzi z dobrym sercem. Jest to historia, która daje nadzieję, pozwala wierzyć, że na świecie znajdują się osoby o dobrym sercu, które chcą zwyczajnie pomóc innym, nie widząc w tym korzyści dla siebie. Trudno jest mi sobie wyobrazić takie działanie wśród dzisiejszych ludzi, którzy w większości nastawieni są na zysk, a bezinteresowna pomoc stała się niemal zapomnianą przeszłością. W tamtych czasach drugi człowiek był ważny, ludzie chętnie nieśli sobie pomoc. Pięknym wykończeniem książki są zamieszczone w niej fotografie, które pochodzą z rodzinnych albumów i podkreślają, że historia nie jest jedynie wytworem wyobraźni autorki, ale została napisana z autentycznych wydarzeń, które miały miejsce w przeszłości. Piękne jest również to, że Sława w późniejszych latach w dalszym ciągu utrzymywała kontakt z osobami, którym kiedyś pomogła. Nie zapomniały o niej w momencie zakończenia wojny, a z wdzięcznością wciąż pamiętają, dzięki komu udało im się przeżyć ten trudny czas. Piękna historia, która daje nadzieję i pokazuje odwagę ludzi oraz bezinteresowność, z jaką kiedyś ludzie do siebie podchodzili. Ja niezwykle chętnie sięgam po historie, które dotykają tematu wojny, mimo iż nie są one łatwe i lekkie, to warto po nie sięgać, a ten tytuł z całego serca polecam! Książka z Klubu Recenzenta serwisu nakanapie.pl.