Opowiadania najlepsze

Przeczytałem tytuł ,,Opowiadania najlepsze" i to mnie skusiło. Z tego tytułu bije pewność, która przyciąga mimo nieznajomości tematyki książki. Zacząłem zastanawiać się, czy rzeczywiście są najlepsze, czy to może tylko zachęcające sformułowanie. Po przeczytaniu stwierdzam, że tytuł odzwierciedla treść. Rzetelnie skonstruowany, który nie wprowadza w błąd, a potwierdza moc użytych słów. Harlan Ellison należy do grupy nielicznych pisarzy, którzy nie boją się poruszać trudnych, mrocznych, niewygodnych tematów pełnych ironii, wykraczających poza schematy tego gatunku. W przypadku tego autora skłaniałbym się do określenia pisarz z gatunku, bardziej może nurtu literackiego, jakim jest realizm magiczny. Nie znajdziesz tutaj swojej oazy spokoju, która przeniesie cię do innego świata, abyś mógł zapomnieć o realiach życia i trochę pobujać w obłokach. Za to doświadczysz brutalnej szczerości, która nie ma nic wspólnego z komfortem, a drastycznie sprowadzi cię na ziemię. To cel tych opowiadań, mają poruszyć, sprawić, że poczujemy się roztargnieni, wewnętrznie przerażeni, może nawet zniesmaczeni szczerością, która uderza, emocjonalnie zmiażdżeni. ,,Opowiadania najlepsze" Harlana Ellisona to zbiór dziewiętnastu opowiadań nagrodzonych licznymi i najważniejszymi nagrodami w świecie fantastyki. Osiem opowiadań zamieszczonych w tej pozycji ukazało się w języku polskim po raz pierwszy, więc śmiało mogę powiedzieć, że mamy do czynienia z perełkami. Polskie wydanie tych opowiadań ukazało się nakładem Wydawnictwa Rebis, które co jakiś czas podrzuca czytelnikom nowe dzieła wkraczające do serii Wehikuł czasu. Jego opowiadania przypominają mi wątki z niektórych filmów, książek tych współczesnych. Przekaz bardzo podobny i dający do myślenia. Nie potrafiłbym wybrać, które opowiadanie najbardziej mnie poruszyło. Każde jest inne, każde ma nieocenioną wartość. Różni się tematyką, choć w ostateczności widzimy spójność. Różni się długością tekstu, ale nawet te najkrótsze mocno wchodzą pod skórę. Autor ukazuje mroczne strony ludzkiej natury, bunt przeciwko systemowi, technologię, która staje się oprawcą, człowieka w kulminacyjnym momencie, w sytuacji ekstremalnej. Skupia się na jego emocjach, odczuciach i to one budzą w czytelniku najwięcej doznań. Śmiałem się kiedyś, że książki określane są jako emocjonalny rollercoaster, ale po tym, co otrzymałem w tej pozycji, sam użyje tego stwierdzenia. To dosłownie jazda bez trzymanki. Autor nie oszczędza czytelnika ani na początku, ani na końcu. Długo będę pamiętał tę książkę, oj długo.

Zbiór Opowiadania najlepsze jest bardzo różnorodny i daje dobre pojęcie o czym jest proza Harlana Ellisona. Nie jest ona łatwa, poruszane tematy są często trudne i rzadko kiedy pozytywne. Nie jest to zbiór do czytania wieczorem po całym dniu pracy. Niemniej jednak jest to bardzo wartościowa proza, wiele z tych historii długo będę miał w pamięci, ale przyznaję, że są też takie, które nie do końca do mnie przemówiły, czy też może nie w pełni zrozumiałem zamysł autora. Ponadto, warto zwrócić uwagę, że Harlan Ellison bardzo dbał o to, jak wydawane mają być jego dzieła - od okładki, przez rodzaj czcionki i papieru, aż po interpunkcję. To zresztą widać w tych historiach - autor nie bał się używać mocnego słownictwa, a wiele z zaprezentowanych tutaj treści może współcześnie wydać się kontrowersyjna, o czym ostrzega we wstępie J. Michael Straczynski. Nie mam ust, a muszę krzyczeć opowiada o garstce ocalałych ostatnich istot ludzkich, uwięzionych w komputerze, którzy praktycznie nieustannie są torturowani za grzechy ludzkości. Bez powodzenia próbują się zabić, ale maszyna za każdym razem przywraca ich do zdrowia, nawet po ciężkich urazach. Jeffty ma pięć lat to historia o chłopcu, dla którego czas zatrzymał się w miejscu i ciągle ma tytułowe pięć lat. Wyjaśnienie nie jest wcale banalne a zakończenie chwyta za serce! Śliczna Maggie Dolarooka to z kolei historia pewnej kobiety, automatu do gier i tajemniczych zgonów w kasynie. Natomiast Jak wygląda nocne życie na Cissaldzie? to zabawna historia o tym jak pewien temponauta po podróży do innego czasu/wszechświata zostaje znaleziony w kapsule kopulując z czymś obrzydliwym i trudnym do nazwania. A to dopiero początek tej zwariowanej historii i przybyszów z innego świata. Opowiadania najlepsze Harlana Ellisona to zbiór aż 19 opowiadań, przedstawiających bardzo różnorodny przekrój tematyczny historii autora. To dość ciężka proza, wymagająca skupienia, poruszająca trudne tematy, ale warta uwagi. Polecam!

Jestem ciekawa Waszego zdania: Czy krótsza forma może być ciekawsza od długiej? Czy opowiadanie jest swoją treścią w stanie pobić książkę? Pierwotnie myślałam, że to niemożliwe. Pełnometrażowa powieść to forma doskonała, zawierająca rozbudowane wątki i bogactwo postaci, których nie jest w stanie zapewnić nowela. To się jednak zmieniło odkąd sama zaczęłam bawić się z tą formą literacką. Frajdę przynosi mi pisanie opowiadań, ale także ich lektura, zwłaszcza gdy trafiam na takie perełki jak wydane przez @dom_wydawniczy_rebis „Opowiadania najlepsze” mistrza gatunku sci-fi i surrealistycznego fantasy Harlana Ellisona. To była zacna lektura i wcale nie przeszkadzało mi, że jest to zbiór dziewiętnastu opowiadań. Aż osiem zostało wydanych w Polsce po raz pierwszy, co stanowi prawdziwy rarytas dla czytelników. Krótka forma nie była w ogóle odczuwalna, bo każda historia wydała mi się skończoną całością. Wszystkie charakteryzują się mroczną fabułą, niejednokrotnie ich wydźwięk jest negatywny i apokaliptyczny. Ponadto są napisane w uniwersalny sposób. Na przykład opowiadanie „Jakież to intersujące: maleńki człowiek” ma dwa zakończenia. Z kolei w „Ptaku śmierci” pojawia się test wiedzy, jakby czytelnik był zdającym go uczniem. W nowelce „Od A do Z w czekoladowym alfabecie” pod każdą literką znajdzie się ciekawa dykteryjka lub spostrzeżenia autora na określony temat (opis Czyngis-chana mnie ujął 😊). Jest to więc nowatorskie podejście do tej formy literackiej, częstokroć zaskakujące, ale i sprawiające, że podczas lektury nie ma nudy. Wymagana jest za to uwaga, bo poruszane treści są często skomplikowane, głęboko osadzone w kulturze i historii, skrywające drugie dno i zawierające masę odniesień, które warto przeanalizować, by poznać zamysł twórczy autora. Uważam ten zbiór za jeden z lepszych. Jest godny polecenia i Waszego czasu. To coś kompletnie innego. Nie zawiedziecie się.