Oślizgłe macki, wiadome siły. Historia Ameryki w teoriach spiskowych

Wierzycie w teorie spiskowe? A gdyby tak przybliżyć Wam historię Stanów Zjednoczonych pokazaną właśnie przez ich pryzmat? . Tego niełatwego zadania podjął się Piotr Tarczyński, amerykanista i historyk, współtwórca popularnego i nagradzanego „Podkastu amerykańskiego”, w książce „Oślizgłe macki, wiadome siły. Historia Ameryki w teoriach spiskowych”. . Autor z pasją i bardzo dokładnie analizuje zarówno te bardziej, jak i mniej popularne teorie spiskowe. Począwszy od iluminatów, masonów, przez walkę pomiędzy Północą i Południem, migracje z Europy, rozwój obydwu głównych partii - Demokratów i Republikanów, Watergate, po QAnon, a nawet i ostatnie wybory prezydenckie. Krótko mówiąc: spisek węszy wszędzie, dlatego też rozkłada każde zagadnienie niemal na czynniki pierwsze, wnikliwie je omawia, pokazuje, w jaki sposób związana jest z nimi kultura i popkultura. Jest bardzo dokładny, przytacza masę tekstów źródłowych (momentami ilość faktów, nazwisk przytłacza i możemy się poczuć, jakbyśmy studiowali podręcznik do historii, nie mniej tę skrupulatność się chwali i to dochodzenie do prawdy). A wszystko to z dobrze znanym sobie humorem i erudycją! Ma swój styl i potrafi nadać lekkość także i poważnym zagadnieniom - co jest godne uznania i sprawia, że lektura mniej „przytłacza”. . Ta książka to wnikliwe studium nad tematem - ponad 500 stron zobowiązuje! Idealna do zatopienia się w niej podczas długich jesiennych wieczorów! Nie tylko dla amerykanistów! 😉

"Uscinski iParent piszą, że «teorie spiskowe są dla przegrywów - w sensie opisowym, nie wartościującym», ale zapominają dodać, że występowanie w roli «przegrywa» bywa też świadomą decyzją polityczną zwycięzców." 🗽🛸 Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki przedstawiona z perspektywy teorii spiskowych. Brzmi poważnie? Niby tak, ale nie ma się czego bać, ponieważ jest bardzo prawdopodobne, że niespodziewanie połkniecie historycznego bakcyla. Całość jest napisana lekko i nie jest przegadana, nie zarzuca nas też suchymi faktami, tylko opowiada o wydarzeniach na zasadzie związków przyczynowo-skutkowych, dzięki czemu jest ona łatwo przyswajalna, nawet dla laika. Z tego też powodu ta pozycja będzie idealna dla tych, którzy dopiero zaczynają przygodę zarówno z historią, jak i z tego typu literaturą. Ci bardziej zaawansowani może "nie odkryją Ameryki", ale i tak powinni się dobrze bawić. Niezależnie od tego, jakie przemyślenia będziecie mieć po lekturze, pamiętajcie, że "The truth is out there" 😉

Już sam tytuł przyciąga uwagę – brzmi jak zapowiedź opowieści mrocznej, absurdalnej i fascynującej zarazem. I dokładnie taką lekturę serwuje nam Piotr Tarczyński. Autor z chirurgiczną precyzją, a zarazem z literackim polotem prowadzi czytelnika przez dzieje Stanów Zjednoczonych widziane nie przez pryzmat oficjalnych narracji, lecz poprzez krzywe zwierciadło spiskowych teorii. Piotr Tarczyński w swojej książce zabiera czytelnika w fascynującą podróż po „ciemnej stronie” amerykańskiej historii – tej, którą rzadko opisują podręczniki, ale którą od dekad tworzą ludzkie lęki, wyobraźnia i podejrzliwość. Oślizgłe macki, wiadome siły to opowieść o Stanach Zjednoczonych widzianych nie przez pryzmat faktów i dokumentów, lecz teorii spiskowych, które żyją własnym życiem i – paradoksalnie – kształtują świadomość społeczną równie mocno jak oficjalne wersje wydarzeń. Autor prowadzi nas przez kolejne dekady, pokazując, że Ameryka to kraj, w którym niemal każde wydarzenie staje się zarzewiem spiskowych narracji. Zamach na prezydenta Kennedy’ego? Dla wielu to nie czyn samotnego strzelca, lecz efekt działania CIA, mafii albo tajnej grupy biznesowej. Lądowanie na Księżycu? Według niektórych zostało nagrane w hollywoodzkim studiu, a Armstrong nigdy nie postawił stopy na srebrnym globie. Ataki z 11 września? W oczach spiskowców to nie dzieło terrorystów, lecz „inside job” – operacja amerykańskich służb, mająca uzasadnić wojny na Bliskim Wschodzie. Tarczyński nie ogranicza się jednak do opisywania tych teorii – pokazuje ich źródła, emocje, które za nimi stoją, oraz społeczne potrzeby, które zaspokajają. Bo każda teoria spiskowa jest czymś więcej niż absurdalną opowieścią: to próba nadania sensu światu pełnemu chaosu i niespodziewanych tragedii. W tym sensie autor udowadnia, że spiski są wpisane w samą tkankę amerykańskiej demokracji i kultury – od nieufności wobec rządu po wiarę w tajne „wiadome siły”, które rzekomo pociągają za sznurki. Czytając tę książkę, można się śmiać – choćby przy historiach o kosmitach z Roswell, którzy mieliby przeniknąć do amerykańskich elit politycznych. Ale częściej przychodzi refleksja, że w teoriach tych odbija się coś poważniejszego: nieustanne poczucie zagrożenia, rozczarowanie wobec instytucji, lęk przed utratą kontroli. Atutem książki jest styl Tarczyńskiego – błyskotliwy, klarowny, a jednocześnie pełen erudycji. Potrafi opowiadać o najbardziej fantastycznych teoriach z powagą historyka, ale i z lekkością gawędziarza. Dzięki temu książka nie nuży, lecz wciąga jak dobry esej reporterski. Największe wrażenie zrobiło na mnie to, że choć autor pisze o Ameryce, jego diagnozy są uniwersalne. Bo przecież podobne teorie rodzą się wszędzie tam, gdzie ludzie szukają prostych odpowiedzi na trudne pytania. I nie chodzi tylko o „tamtych naiwnych Amerykanów” – to także lustro, w którym my sami możemy się przejrzeć. Podsumowując: Oślizgłe macki, wiadome siły to książka pełna anegdot, barwnych przykładów i solidnej analizy. To fascynująca lekcja historii, ale i studium psychologii społecznej. Po lekturze trudno już patrzeć na Amerykę – a może i na własne społeczeństwo – w ten sam sposób. Zachęcam, może po lekturze tego reportażu, urodzi ci się jakaś nowa teoria spiskowa …