Polski samorząd gminny w procesie integracji europejskiej na tle funkcjonowania samorządów innych państw UE

W szczególności przedmiotem dociekań badawczych autora była próba znalezienia odpowiedzi na zasadnicze pytanie, na ile polski samorząd gminny został przygotowany (pod względem wyposażenia w kompetencje, w instrumenty prawne, w instrumenty finansowe, przeszkolenie aparatu urzędniczego) do wypełniania zadań wynikających z praw i obowiązków związanych z członkostwem w strukturach Unii Europejskiej. Tak postawione pytanie główne zrodziło kolejne: czy i jak udaje się mu tę trudną rolę wypełniać. Konsekwencją tak sformułowanych pytań była konieczność przeprowadzenia cząstkowych analiz w szczegółowych obszarach badawczych, do których zaliczono m.in.: istotę samorządu terytorialnego, samorząd terytorialny a procesy integracji, europejskie instrumenty prawne gwarantujące pozycję samorządu terytorialnego, samorząd terytorialny a subsydiarność, modele samorządu terytorialnego w wybranych krajach UE, samorząd terytorialny w Polsce.


Prezentowana praca posiada strukturę problemową i podzielona została na pięć rozdziałów. Rozdział pierwszy zawiera teoretyczne rozważania odnośnie istoty i pojęcia samorządu terytorialnego. Przedstawione zostały podstawowe definicje samorządu terytorialnego. Autor zaprezentował tu propozycję własnej definicji. W dalszej części rozdziału, w kontekście samorządu terytorialnego omówione zostały cele, rodzaje i płaszczyzny, na których może występować zjawisko integracji. Przedstawiona została również kategoria samorządowej gminy jako najniższej, ale jednocześnie podstawowej i najważniejszej jednostki w całościowej organizacji składającej się na ład społeczny współczesnego państwa. Analizując samorząd gminny nie sposób także było pominąć kluczowych kategorii, które dla niego są fundamentem, tj. społeczeństwo obywatelskie oraz zasada subsydiarności - omówienie tych niezwykle istotnych determinantów współczesnego samorządu terytorialnego zamyka tę część pracy.