Smak Zapiski o kulturze i zmysłach

„Smak. Zapiski o kulturze i zmysłach” autorstwa Jehanne Dubrow to niezwykła podróż przez świat kulinariów, zmysłów i emocji, które towarzyszą jedzeniu. To nie jest typowa książka kucharska ani poradnik – to eseje o smaku w jego najgłębszym, kulturowym i egzystencjalnym znaczeniu. Autorka z wrażliwością poetki i erudycją badaczki pokazuje, że smak to nie tylko kwestia podniebienia, ale także pamięci, tradycji, relacji i tożsamości. Każdy rozdział opowiada o innym aspekcie doświadczania jedzenia – od dzieciństwa i rodzinnych wspomnień, przez społeczne rytuały przy stole, aż po refleksje nad ciałem, pragnieniami i przemijaniem. Dubrow podkreśla, że to, co jemy, i sposób, w jaki to robimy, kształtuje nasze życie i opowiada o nas samych więcej, niż moglibyśmy przypuszczać. Książka łączy w sobie filozofię, literaturę, antropologię i autobiograficzne refleksje, dzięki czemu czyta się ją jak osobisty dziennik spleciony z naukowym esejem. Dubrow pisze językiem eleganckim, nasyconym emocjami, a zarazem niezwykle obrazowym – tak, że czytelnik niemal czuje smaki i zapachy, o których opowiada. To lektura, która angażuje wszystkie zmysły, ale też zmusza do myślenia o codzienności w szerszym kontekście kultury i historii. Polecam „Smak. Zapiski o kulturze i zmysłach” każdemu, kto lubi książki refleksyjne, pięknie napisane i skłaniające do zatrzymania się nad tym, co wydaje się oczywiste. To idealna propozycja dla miłośników literatury eseistycznej, dla osób ciekawych kulturowych aspektów jedzenia, a także dla tych, którzy chcą spojrzeć na codzienne doświadczenia – jak posiłek czy delektowanie się kawą – w nowym, głębszym świetle. To książka, która nie tylko pobudza apetyt, ale też inspiruje do świadomego smakowania życia.

"Przy stole poznałam wszystkie emocje. Siedząc przed talerzem z zupą, myślałem o moim chorym psie tak długo, aż zupa zrobiła się zimna. Łzy kapały mi do kleistej owsianki, gdy słuchałam dobiegających z telewizora w salonie informacji o wyniku wyborów. I radośnie witałam szabat, rwąc na kawałki chałkę". I jeszcze jeden cytat: "Wspólnocie stołu towarzyszy od zawsze aura intymności. Poetka Joy Harjo twierdzi, że całe życie dzieje się "przy stole" - niemowlęta ząbkują, dzieci dorastają, nawet starsze osoby przygotowują się na śmierć. Stół to centrum wszystkich naszych drobnych smutków i radości — pisze w wierszu "Być może tutaj kończy się świat". To właśnie o tym jest ta książka, czyli o emocjach, o jedzeniu, które wzbudza emocje lub wręcz jest emocjami. Jedzenie i smak bez wspólnego przeżywania przy stole są tylko przyjmowaniem pokarmu, by nie umrzeć. I w końcu smak nie dotyczy tylko tego co czujemy na języku, czyli: słodkość, kwaśność, słoność, gorycz i umami, ale także to smak, jaki wywołuje sztuka od wizualnej przez muzykę po literaturę. Autorka porównuje smaki te, które poznawała w życiu z dziełami tworzonymi przez znakomitości świata kultury. Szuka w nich podobieństw, próbując wydobywać te, które umieszcza w oddzielnych rozdziałach. To książka, na którą trzeba mieć czas, by poczuć smaki, no ale by cieszyć się jedzeniem i degustując je, musimy dać sobie luz. W książce pojawiają się przeróżne dania czy produkty nawet te mało znane i pochodzące np. z Polski jak agrest. Jehanne Dubrow urodziła się we Włoszech i dorastała w Jugosławii, Zairze, Polsce, Belgii, Austrii i Stanach Zjednoczonych. Jest autorką dziewięciu zbiorów poezji i trzech książek literatury faktu. Stąd znajomość tematu, którego się podjęła, jest olbrzymia. Znakomicie opisuje smaki te na języku jak rosół, ale także dzieła, którymi delektują się krytycy literatury, muzyki czy malarstwa lub rzeźby. Zacząłem cytatem i też nim skończę, bo niezwykle jest trafny, w czasach, kiedy zapominamy o wspólnych posiłkach przy stole: "Stół kuchenny wszystkich zrównuje, nikt nie siedzi wyżej od innych, niczyja narracja nie jest ważniejsza, każda czeka, by stać się — przez krotki czas — pełnym i kompletnym" A w wierszu Joy Harjo czytamy "Być może świat skończy się przy kuchennym stole — głosi ostatni linijka wiersza — gdy śmiejemy się i płaczemy, wkładając do ust ostatni słodki kęs". Nie zwlekaj i sięgnij po tę książkę, jeśli jedzenie jest dla Ciebie czymś więcej niż tylko... przepraszam za dosadność określenie, paszą.