Staw Zapomnianych

„Staw zapomnianych” to finał, który nie idzie na skróty. Od pierwszych stron czuć ciężar wydarzeń i świadomość, że tym razem wszystko zmierza do ostatecznego rozliczenia – nie tylko sprawy, ale też bohaterów z ich przeszłością i wyborami. Punkt wyjścia jest mocny: ciało odnalezione przy Litworowym Stawie i brutalna zbrodnia w Zakopanem uruchamiają historię, w której granica między rzeczywistością a legendą coraz bardziej się zaciera. Emilia Szelest ponownie sięga po motywy lokalnych wierzeń, i tak jak w poprzednich tomach mają one niewiarygodne znaczenie. Są tłem, które nadaje całej historii niepokojący, duszny klimat - niedający wytchnienia. . Zuzanna Sobczak jest tu bardziej świadoma, bardziej zmęczona, ale też zdeterminowana jak nigdy wcześniej. Widać, jak bardzo ta sprawa ją obciąża i jak głęboko wchodzi w świat, którego nie da się już tak po prostu zostawić, od tak za sobą. Na uwagę również zasługuje - relacja Zuzy i Doriana - ich przyjaźń jest lojalna, bezwarunkowa i oparta na doświadczeniach, które trudno zrozumieć komuś z zewnątrz. To nie jest relacja budowana na słowach, tylko na działaniach – na gotowości, by stanąć po tej samej stronie nawet wtedy, gdy wszystko się komplikuje. I takich bohaterów cenię sobie najbardziej. Finałowy tom rewelacyjnie domyka serię – spina wątki, a jednocześnie nie daje prostych odpowiedzi ani pełnego ukojenia, jest za to konsekwencja i emocjonalny ciężar, który zostaje z czytelnikiem na dłużej. To zakończenie pasuje do całej trylogii – mroczne, intensywne i pozostawiające z refleksją. Jeśli ktoś był z tą serią od początku, dostaje dokładnie to, czego można było się spodziewać po finale: historię, która nie zapomina i nie pozwala o sobie zapomnieć. Polecam z całego serca ♥️. Cytaty: :...Zuzka znieruchomiała, choć nie była zaskoczona. W głębi duszy czuła, że to znowu się dzieje – że legendy wciągają ją w kolejne bagno. Westchnęła głęboko i powiedziała do siebie, choć wystarczająco głośno, żeby została usłyszana: – No to mamy nowy totem, świetnie..." „– Zo­stań tutaj – po­wie­dzia­ła Sob­czak. – Za­ko­pa­ne nie po­trze­bu­je wię­cej du­chów. Wszyst­ko się ułoży, zo­ba­czysz. – Nie, Zuza – od­parł. – Tego się nie po­ukła­da. Z tym trze­ba żyć. Muszę wy­je­chać. Ina­czej nigdy się nie wyrwę z tego bagna. – Pod­niósł dłoń i dys­kret­nie za­sa­lu­to­wał. – Służ­ba z tobą to był za­szczyt. I masz rację: Tatry są bez­piecz­ne, ale nie dzię­ki nam, tylko po­mi­mo nas.” „Zuza wpa­try­wa­ła się w niego z na­my­słem, jakby wa­ży­ła każde słowo. Kłę­bi­ły się w niej sprzecz­ne emo­cje: gniew, obrzy­dze­nie, strach, a gdzieś głę­bo­ko pod nimi nie­śmia­ła ulga, że ktoś jed­nak przy­znał się do winy i robi co­kol­wiek, by to na­pra­wić.”

Finałowy tom tatrzańskiej sagi Emilii Szelest to opowieść o tym, jak głęboko w górskiej ziemi potrafią zapuścić korzenie dawne zbrodnie. „Staw zapomnianych” otwiera się drastycznym akcentem – wiosenne słońce nad słowackim Litworowym Stawem wyciąga na powierzchnię ciało turysty, co staje się początkiem bezwzględnej spirali przemocy. Kolejnym ogniwem jest brutalna napaść w Zakopanem, która nie pozostawia złudzeń: w cieniu gór grasuje ktoś, dla kogo ludzkie życie nie ma większej wartości niż szept wiatru. Zuzanna Sobczak, śledcza o temperamencie, który częściej parzy, niż ogrzewa, zostaje szefową śledztwa, które oficjalnie ma zostać jak najszybciej zamknięte. Jednak wraz z dziennikarzem Dorianem Gilem decyduje się na drążenie w sferze, której dotykanie grozi politycznym i towarzyskim samobójstwem. To duet, który zamiast ulegać presji otoczenia, wybiera konfrontację z milczącą, tatrzańską społecznością. Najbardziej uderzającym elementem tej prozy jest psychologiczny rys Zuzanny. Autorka nie oszczędza swojej bohaterki, kreując postać kanciastą, często wręcz toksyczną i trudną do zaakceptowania. Jej agresywne reakcje i brak ogłady to jednak coś więcej niż trudny charakter – to wynik wieloletniego funkcjonowania w rzeczywistości, która premiuje wyłącznie siłę i brak skrupułów. W relacji z Dorianem, który jako jeden z nielicznych potrafi znieść jej wybuchy, Zuza staje się postacią tragicznie autentyczną. Szelest po mistrzowsku operuje tu klimatem wysokogórskiej izolacji, wplatając w śledztwo motywy zaczerpnięte z lokalnego folkloru. Podania o stawach i dawnych karach stają się w tej powieści czymś na kształt fatum, które steruje poczynaniami współczesnych morderców, nadając kryminalnej zagadce niemal metafizycznego wymiaru. Pod kątem tempa „Staw zapomnianych” to konstrukcja niezwykle oszczędna. Autorka rezygnuje z efekciarstwa na rzecz powolnego budowania osaczenia. Czytelnik przez większość czasu brodzi w domysłach, próbując zrozumieć, co łączy poszczególne ofiary, podczas gdy Szelest z chirurgiczną precyzją odcina kolejne błędne tropy. Prawdziwa moc tej historii objawia się jednak w finale, który nie jest jedynie rozwiązaniem rebusu, ale emocjonalnym wstrząsem, całkowicie zmieniającym perspektywę na dotychczasowe wydarzenia. Zakończenie satysfakcjonuje swoją logiką i surowością. Cała seria to pozycja dla tych, którzy cenią kryminały pozbawione obyczajowej waty, skupione na mroku ludzkiej natury i surowości krajobrazu. To godne, choć gorzkie pożegnanie z bohaterami, którzy udowodnili, że prawda w górach zawsze ma swoją cenę, a niektóre tajemnice lepiej byłoby na zawsze zostawić pod lodem. Szelest stworzyła finał, który nie prosi o wybaczenie, ale zmusza do refleksji nad tym, jak wiele jesteśmy w stanie poświęcić dla spokoju sumienia.

Czy wszystkie tajemnice „zasługują” na to, aby zostać odkryte? „Staw zapomnianych” Emilii Szelest to historia od której czuć chłód - nie tylko ten górski, bijący od Litworowego Stawu, ale też ten wewnętrzny, bo szybko da się wyczuć, że coś tutaj nie pasuje. Wszystko zaczyna się dość niewinnie. Zostaje odnalezione ciało turysty - pojedyncze zdarzenie, które mogłoby zostać szybko zamknięte. Jednak im dalej wchodzimy w tę historię razem z Zuzanną Sobczak i Dorianem Gilem, tym wyraźniej widzimy, że to tylko początek. Że to, co dzieje się w Tatrach, ma swoje korzenie znacznie głębiej - w legendach, w przekazach, w czymś, co przez lata rosło w ciszy… I właśnie ta cisza jest tutaj najbardziej niepokojąca. Bo „Staw zapomnianych” nie jest tylko kryminałem. To opowieść o tym, jak przeszłość potrafi wgryźć się w teraźniejszość i nie odpuścić. O obsesjach, które potrafią przejąć kontrolę nad człowiekiem. O wierzeniach, które - nawet jeśli wydają się nieracjonalne - mają realną siłę oddziaływania. Bardzo mocno czułam klimat tej historii. Tatry u Szeles nie są tylko tłem. One żyją. Są surowe, nieprzewidywalne, momentami wręcz groźne. I miałam wrażenie, że każdy krok bohaterów przybliża ich nie tylko do rozwiązania zagadki, ale też… do czegoś, czego nie powinni byli ruszać. Relacja między Zuzą a Dorianem? To jedna z tych, które naprawdę się czuje. To nie jest tylko duet do rozwiązywania spraw. Czuć ich zaufanie, wsparcie i taką cichą obecność, która w momentach największego napięcia ma ogromne znaczenie. Oboje są niezwykle realistyczni i ludzcy ze swoimi słabościami, emocjami, historią, która ma wpływ na ich decyzje. Tempo akcji? Muszę przyznać, że nie ma tutaj miejsca na nudę. Cały czas coś się dzieje. Trop goni trop, napięcie rośnie, a my próbujemy łączyć fakty szybciej niż bohaterowie. Niestety nawet jeśli miałam swoje przypuszczenia… ta historia i tak mnie zaskoczyła. Ale to, co naprawdę zostaje ze mną po tej książce, to pytanie: czy każdą prawdę warto odkrywać? Autorka pokazuje, że są takie historie, które może powinny zostać pod lodem - zakopane, zapomniane. Tylko że problem polega na tym, że ktoś zawsze będzie chciał je odkopać, a wtedy może zacząć się prawdziwy koszmar. Ocena 8/10 - „Staw zapomnianych” to mocne zakończenie serii - intensywne, emocjonalne i takie, które zostawia z lekkim niedowierzaniem.