Szukając Jane

Jeśli myśleliście, że o walce kobiet o swoje prawa wiecie już wszystko, ta książka brutalnie zweryfikuje Waszą wiedzę. „Szukając Jane” to nagradzany debiut kanadyjskiej autorki Heather Marshall, po który być może nie każdy odważy się sięgnąć. Przez poruszaną tematykę podziemia aborcyjnego może być ona oceniana przez pryzmat osobistych przekonań, jednak niezależnie od nich, jest to lektura inspirowana prawdziwymi wydarzeniami, ukazująca ważny fragment historii. I choćby dlatego warto ją poznać. Autorka pisze w sposób niezwykle rzetelny, ale i emocjonalny, uderzając prosto w serce konkretnymi faktami i ludzkim dramatem. Wiele kobiet, czytając tę powieść, odnajdzie w niej swoje lęki, frustracje, bezsilność i presję, ale też nadzieję oraz ten bezkres miłości, który uderza, gdy pierwszy raz trzyma się w objęciach wyczekiwane dziecko. To opowieść o kobietach na różnych etapach życia, z różnymi doświadczeniami, które stały się zakładniczkami prawa, społecznej hipokryzji, a czasem wręcz przerażającego okrucieństwa. To jednak nie reportaż, a powieść osadzona w historii, łącząca losy trzech kobiet na przestrzeni sześćdziesięciu lat za sprawą jednego zagubionego listu. Stał się on bodźcem dla Angeli, od lat bezskutecznie próbującej zostać matką, do sięgnięcia w przeszłość. Poznajemy historię domu samotnej matki, w którym kwitł niecny proceder, oraz „Siatki Jane”, podziemnej organizacji pomagającej kobietom w czasach, gdy system był wobec nich bezwzględny. Przeplatające się retrospekcje przenoszą nas do lat sześćdziesiątych i osiemdziesiątych ubiegłego wieku, by odsłonić opowieści, które autentycznie rozrywają serce na strzępy. Nie powstrzymywałam łez bólu, czytając o młodych dziewczynach zmuszanych do oddawania swoich dzieci, ale i wzruszenia, gdy kobiety wobec bezdusznego systemu stawały solidarnie, ramię w ramię. Scena, w której bohaterki zostawiają czarną trumnę przed domem premiera, symbolizującą wszystkie zmarłe ofiary pokątnych zabiegów, zostanie mi pod powiekami na zawsze. Trudno uwierzyć, że ta poruszająca powieść jest debiutem. Autorka świetnie rozegrała ją fabularnie, zachowując balans w tym trudnym temacie - nie uciekła ani w nadmierną ckliwość, ani w oskarżycielskie tony. Ukazała różne oblicza macierzyństwa. Jak sama pisze, to powieść „o pragnieniu bycia matką, o niechęci do bycia matką i o wszystkich odcieniach szarości między jednym a drugim”. „Szukając Jane” to hołd dla wszystkich kobiet, których głos został kiedyś stłumiony. To książka ważna, potrzebna i - mimo trudnej tematyki - dająca niesamowitą siłę.