W

„Prawda nie jest ważna. Tylko opowieść”. I taką fascynującą opowieść snuje przed nami autor i narrator w jednej osobie, Igor Stiks, w swojej najnowszej powieści o enigmatycznym tytule „W” (a może „VV”?). Niczym baśniowa Szeherezada hipnotyzuje czytelnika i swoją słuchaczkę, Tessę, opowieścią równie tajemniczą jak te z „Księgi tysiąca i jednej nocy”, choć osadzoną w twardych realiach społecznych i politycznych powojennej Europy. Czy narrator walczy tylko o uwagę słuchaczki i czytelników, a może stawka jest znacznie wyższa? I ile z tej opowieści okaże się prawdą? Wraz z aspirującym pisarzem i radykalną aktywistką trafiamy na chorwacką wyspę, na której przed laty wszystko się zaczęło i gdzie wszystko się skończy. Każde z nich ma część opowieści związanej z osobą tragicznie zmarłego krytyka ideologii komunistycznej Waltera Stiklera i jego relacją z nieuchwytnym terr0rystą Wladimirem. Trzeci element tej układanki, może najważniejszy (ale czy ostatni?),skrywa pewien staruszek z domu opieki w Sarajewie. Jaki obraz wyłoni się, gdy wszystkie puzzle trafią na swoje miejsce? Opis tej powieści mnie zaintrygował, ale nie spodziewałam się, że to będzie tak porywająca i oszałamiająca swoją nieprzewidywalnością podróż poprzez Francję, Chorwację, Bośnię i Hercegowinę, w której „teraźniejszość boleśnie kłóciła się z przeszłością”. Że zanurzę się nie tylko w skomplikowaną i niemożliwą relację dwojga ludzi, będącą mieszanką fascynacji i nieufności, czy w wątek kryminalny, podążając za pewnym niestrudzonym inspektorem oddziału antyterrorystycznego francuskiej policji, ale przede wszystkim w wir ideologicznych zrywów młodych ludzi dążących do sprawiedliwości społecznej. Autor poświęca kwestiom politycznym sporo miejsca, nie zostawiając ich w tle tej opowieści, a czyniąc je determinantą działań, wyborów, dylematów i przemian Waltera i Wladimira. Od górnolotnych słów do aktów terroru. Od braterstwa do wzajemnej wrogości. Od podążania za ideałami do ich zagorzałej krytyki. Wiedza autora i jego głębokie rozeznanie w zawiłej historii powojennej Europy zrobiły na mnie ogromne wrażenie i zasługują na uznanie, ale wymagały również sporej uważności przy czytaniu. Nie jest to więc lektura lekka, którą pochłoniecie w jeden wieczór, ale odpłaca po tysiąckroć za spędzony z nią czas, pozostawiając w głowie i sercu niezapomnianą opowieść. I wbrew cytatowi znaczenie ma nie tylko wspaniale poprowadzona i fascynująca historia, ale i stopniowo odkrywana prawda, która okazuje się ogromnym, ale i dającym satysfakcję zaskoczeniem.

(...) Po śmierci znanego krytyka komunizmu, Waltera Stiklera, młody pisarz i lewicowy działacz, który po ucieczce z Sarajewa zamieszkał w Paryżu, przybywa na dalamtyńską wyspę. Mężczyzna od razu wraca do wspomnień, gdy mieszkał tutaj i gdy jeszcze jako nastolatek wyobrażał sobie życie, które nigdy się nie stało. Ostatnia wola Waltera zmusza młodego działacza do współpracy z aktywistką Tessą Simon. Od temo momentu zaczyna się podróż do przeszłości, w czasie której muszą odtworzyć historię i odkryć co łączyło Waltera z pewnym terrorystą. Co przyniesie prawda i dlaczego właśnie ta dwójka została wyznaczona przez Stiklera? "W" autorstwa Igora Štiksa, to pełen napięcia thriller polityczny, który zaskakuje fabułą osadzoną w klimacie tajemnicy. Ale jednocześnie to opowieść o funkcjonowaniu ruchów lewicowych na przestrzeni lat, ideologiach, poszukiwaniu tożsamości. Czytelnik zostaje przez autora uwikłany w historię życia byłego rewolucjonisty, i krok po kroku odkrywa sekrety, które ze sobą niesie przeszłość. Tutaj prawda nie jest oczywista i aż do samego końca trzyma w niepewności. Książka nie jest lekką i łatwą lekturą. To wielowątkowa, ambitna literatura, zmuszającą do myślenia, pozostawiająca wiele pytań dotyczących świata, tego z przed lat jak i współczesnego. Štisk przywołuje czasy, gdy Europa była sceną politycznych starć, protestów, spowodowanych upadkiem ideałów i rozczarowaniem tym, co przyniosła rzeczywistość. Stąd też w powieści nie brakuje filozoficznych i politycznych refleksji. Na przykładzie swoich bohaterów, autor pokazuje, że każdy nosi w sobie jakiś ciężar przeszłości, i jak łatwo pewne idee mogą przerodzić się w fanatyzm. W tle tej opowieści pojawia się również motyw emigracji, utraty domu, poszukiwania siebie. Polecam każdemu, kto od książki oczekuje czegoś więcej.