Wyspa dnia poprzedniego

Niektóre książki zasługują na miano wydawniczych perełek, które cieszą oko i wzbogacają umysł. Tak jest w przypadku „Wyspy dnia poprzedniego” Umberta Eco, powieści, która w tym eleganckim, kunsztownym wydaniu staje się idealnym elementem domowej biblioteczki i wymarzonym prezentem dla każdego konesera literatury. Trzymanie tak pięknie oprawionego tomu w ręku nieodłącznie towarzyszy lekturze, sprawiając, że chwila z książką staje się prawdziwym świętem. Sama powieść jest równie bogata, co jej oprawa. To opowieść o człowieku, który nieoczekiwanie znalazł się na granicy czasu i możliwości pojmowania świata. Eco przenosi czytelnika do XVII wieku, epoki wielkich odkryć geograficznych i intensywnych sporów naukowych. Centralnym motywem, stanowiącym tło dla przygody, jest palący wówczas problem wyznaczenia długości geograficznej. To zagadnienie miało fundamentalne znaczenie dla europejskich mocarstw pragnących dominować na morzach i budować kolonialne imperia. Głównym bohaterem jest Roberto de la Griva, szlachcic z Piemontu. Uczestniczy on w tajnej misji, której celem jest weryfikacja doniesień o odkryciu metody na rozwiązanie tej kartograficznej zagadki. Gdy jego statek tonie, Roberto cudem ocalały trafia na opuszczony okręt zakotwiczony nieopodal nieznanej Wyspy. To miejsce jest wyjątkowe, ponieważ leży nieopodal międzynarodowej linii zmiany daty, co stawia bohatera w osobliwym położeniu – na pograniczu wczoraj i dziś. Eco, jak zawsze, prowadzi czytelnika przez świat erudycyjnych symboli i złożonych idei. Powieść jest misternie tkana z odniesień do ówczesnej nauki, filozofii i literatury, a w tle można odnaleźć echa klasycznych dzieł – od Podróży Guliwera po Kandyda. Jednocześnie dzieło to pozostaje całkowicie oryginalną i autorską refleksją nad ludzkim dążeniem do poznania. Erudycja Eco jest tu wręcz przysłowiowa. W każdym zdaniu wyczuwalny jest jego niezrównany talent i dogłębne oczytanie w literaturze pięknej i wiedzy humanistycznej. Szczególnie godna podziwu jest mistrzowska stylizacja na prozę osiemnastowieczną, która nadaje całości niepowtarzalnego klimatu. Powieść jest też niezwykle bogata w fakty historyczne, zwłaszcza z historii militarnej Włoch, Francji i okolic, obfitując w opisy bitew, postaci generałów, królów i dworskich intryg. „Wyspa dnia poprzedniego” to swoisty eksperyment literacki, w którym Roberto dryfuje na opuszczonym statku, snując głębokie rozważania o czasie, przestrzeni i nauce. Eco wykorzystuje realia epoki baroku, aby stworzyć książkę przepełnioną odniesieniami do astronomii, kartografii i filozofii. Umberto Eco stworzył dzieło, które nie tylko opowiada porywającą historię XVII-wiecznego szlachcica, ale także zmusza do intelektualnej konfrontacji z własnymi ograniczeniami i pragnieniem wiedzy absolutnej. To połączenie przygody, introspekcji i emocjonalnego portretu izolacji jest w pełni wciągające. Należy jednak uczciwie przyznać, że ze względu na gęstość tekstu, wielość wątków i erudycję, lekturze tej należy poświęcić czas i uwagę. Nie jest to powieść, którą można przestudiować w ciągu kilku godzin. Wymaga skupienia i cierpliwości.