Złe nasiono

„Złe nasiono" William March "Złe nasiono" ma już swoje lata, choć polska wersja została wydana dopiero teraz. Pierwszy raz opublikowano ją w 1954 r. i stała się wtedy bestsellerem. Sprzedano milion egzemplarzy, był też spektakl na Broadwayu i ekranizacja. Czy po tylu latach wciąż robi duże wrażenie? Są takie książki, które drążą w psychice, pozostawiając po sobie niepokój i dreszcz na skórze. Myślę że to właśnie jedna z tych historii. Powolna, duszna, wślizgująca się niepostrzeżenie do głowy, podważająca fundamenty moralności. Pozostawiająca po sobie pytanie - "Czy zło czai się w genach?" Podziwiałam precyzję, język i styl autora, który krok po kroku odsłaniał tajemnice małej psychopatki. Rhoda Penmark, pozornie idealne dziecko o anielskim wyglądzie i nienagannych manierach, skrywała mroczny sekret. To właśnie ta zewnętrzna niewinność i wewnętrzna bezwzględność, budziły niepokój. Z ciekawością śledziłam jak ujawniała się prawdziwa natura tej dziewczynki. I nie były tu potrzebne ani efektowne morderstwa ani krwawa makabra, a sama obserwacja, jak matka Rhody, uwięziona między miłością do dziecka a instynktownym przerażeniem, zaczyna rozumieć, kim naprawdę jest jej córka. Opowieść ta nie pędziła na złamanie karku, nie epatowała zwrotami akcji, a jednak powoli "zaciskała pętlę wokół mojej szyi". Widać też że jest ona dziełem swojej epoki, bo zarówno język jak i styl są nieco staroświeckie, a sposób prowadzenia fabuły bardziej kameralny, niż we współczesnych thrillerach. Nie ma tu typowej detektywistycznej zagadki ani bezpośredniej konfrontacji dobra ze złem. Jest za to pytanie o granice rodzicielskiej lojalności i o to, czy miłość matki może przetrwać świadomość, że jej dziecko jest potworem. Jeśli szukacie lektury będącej studium psychopatii w najczystszej postaci, bez usprawiedliwień, bez tłumaczeń to zachęcam do sięgnięcia po tę książkę.

Obok tej premiery nie mogłam przejść obojętnie. A chodzi tutaj o książkę „Złe nasiono” Williama Marcha. Ta nigdy nie publikowana w Polsce powieść to klasyka horroru. Od dawna poszukuję książki w tym gatunku, która jak dawniej Masterton, przyprawiła mnie o szybsze bicie serca ze strachu. Pomyślałam, że właśnie ta powieść osadzona w latach pięćdziesiątych może tego znów dokonać. Czy tak się stało? Pozornie Rhoda Penmark jest idealnym dzieckiem. Zawsze miła, uprzejma, niezwykle schludna i rozsądna. Jednak w umyśle tej ośmiolatki dzieją się rzeczy niepojęte. Za anielskim uśmiechem kryje się bezwzględność i wyrachowanie. Gdy w otoczeniu Rhody dzieją się niepokojące, dziwne i tragiczne rzeczy jej matka postanawia zgłębić tajemnicę osobowości córki. To co odkrywa napawa ją tak wielkim lękiem, że podejmuje bardzo skrajne decyzje. Początek był dość zwyczajny. I chociaż wiedziałam o czym jest powieść, to tak do połowy w ogóle nie czułam żadnego napięcia czy dyskomfortu. Jednak gdy nastąpiły pewne wydarzenia, klimat powieści się zmienił i wszystko stało się bardziej złowieszcze. Gdy Christina zaczęła grzebać w swojej przeszłości i odkrywać pewne fakty, napięcie podczas czytania stało się coraz bardziej wyczuwalne. Nie potrzebne tu były rozbryzgi krwi czy przerysowane postacie jakie zazwyczaj następuje w innych horrorach. Tutaj autor powoli wciąga nas w meandry czeluści umysłu Rhody. Skromna i przebiegła dziewczynka w naszych oczach staje się psychopatką. Poznajemy przyczyny takiego stanu rzeczy i obserwujemy załamaną matkę, która powinna kochać i chronić swoje dziecko, a nabiera coraz większej świadomości kim tak naprawdę jest jej córka. Otwarte zakończenie w tym przypadku wywołało ciarki na mojej skórze. Podsumowując to naprawdę dobra i ponadczasowa książka. Myślałam, że wywoła u mnie bardziej skrajne uczucia, ale i tak mnie nie zawiodła. Co prawda może nie było tak jak u Mastertona, ale zdecydowanie to powieść, którą warto polecić miłośnikom gatunku.