Jak czytać „Koło czasu” Roberta Jordana i Brandona Sandersona?

Seria nawiązuje do tematów związanych z mitologią, historią i religią. Porusza również kwestię odwiecznej walki dobra ze złem. Jej głównym bohaterem jest Rand, który pewnego dnia odkrywa, że jest reinkarnacją legendarnego bohatera. Znając swoją przeszłość i poprzednie wcielenie rozumie, że jego zadaniem jest stawienie czoła Czarnemu.

Świat wykreowany przez Jordana i Sandersona jest niezwykle różnorodny i rozbudowany. Wiele w nim magicznych systemów, odmiennych kultur i religii. Magia jest nazywana „Mocą Jedyną”, a kobiety i mężczyźni są podzieleni ze względu na różne sposoby jej użytkowania. Cała seria przyciąga ogromne zainteresowanie, a w 2021 roku doczekała się swojej serialowej adaptacji. Choć ta zbierała różne, czasem też negatywne recenzje, to jednak przyciągnęła kolejnych czytelników chcących poznać oryginał.

Miłośnicy fantastyki doceniają skomplikowany styl pisania Jordana, który uwielbiał tworzyć rozbudowane wątki obfitujące w intrygi, które trzeba śledzić, by się nie pogubić. Nie bez znaczenia są również elementy światotwórcze, które nadają całej serii epickiego charakteru.

„Nowa wiosna” to prequel całej serii. Opowiada o Proroctwach Smoka, wedle których narodziło się niemowlę mające zbawić świat. Dziecko trzeba znaleźć jak najszybciej, by nie zdążyły go dopaść i zabić siły mroku. W ten sposób przecinają się ścieżki Moiraine z królewskiej dynastii oraz Lana, żołnierza oraz niekoronowanego władcy wymarłego już narodu. Ta dwójka będzie musiała stawić czoła wielu niebezpieczeństwom ze strony sił poszukujących niemowlęcia.

Rand, Mat i Perrin to trzech młodzieńców wiodących beztroskie życie w jednej z wiosek. Pewnego dnia pojawia się w niej Moiraine, członkini potężnego kobiecego zakonu, która ostrzega ich, że mroczne siły Czarnego budzą się z uśpienia i wkrótce zaczną niszczyć. Na dowód tego wkrótce w wiosce pojawiają się dzikie bestie, które dotychczas uznawano jedynie za postaci legendarne. Moiraine pomaga chłopcom w ucieczce, bo jest przekonana, że jeden z nich jest dzieckiem z Proroctwa.

Rand wraz z przyjaciółmi wyrusza na polowanie. Ich celem jest zdobycie Rogu Valere, który przyniesie im sławę i władzę. By go uzyskać muszą przemierzyć wiele różnych krain i miast i walczyć z niebezpiecznymi stworzeniami, np. Sprzymierzeńcami Ciemności czy trollokami. Całej walce towarzyszy magia i relikty z innych wieków.

Smok Odrodzony ma być tym, który zbawi świat i stanie twarzą twarz z Czarnym. Nie ma jednak pojęcia, jak to zrobić. Nikt inny też nie może mu pomóc, bo ostatni władający mocą nie żyją od trzech tysięcy lat. Na domiar złego Proroctwo głosi, że wyjątkowy chłopiec sprzeciwi się najbliższym i ich zabije. Teraz zaczyna odkrywać swoje przeznaczenie. Dowiaduje się, że jako jedyny może dotknąć Jedynej Mocy. Nie potrafi jej jednak kontrolować i nie wie, co ma zrobić.

Kamień Łzy to legendarna forteca, która wreszcie została zdobyta. Callandor trafił do rąk tego, kto umie nim należycie władać. Przyjaciele i wrogowie zbierają siły, mobilizują się i starają wspierać. Jednocześnie Smok studiuje proroctwa i za wszelką cenę usiłuje kontrolować oraz coraz lepiej poznawać swoją moc. Jednak wszyscy wiedzą, że to zawieszenie nie potrwa wiecznie i wkrótce wybuchnie wojna.

Obie strony walk zbierają swoje siły. Smok Odrodzony nie zdradza nikomu swoich planów i ukrywa się w zakazanym mieście. Wybrani uwalniają się i planują Dzień Powrotu, w którym Czarny będzie wędrował po świecie. Zasiadająca na Tronie Amyrlin w Białej Wieży zbiera kolejne informacje, by w chwili walk móc sprzeciwić się siłom zła. Z kolei Sprzymierzeńcy Ciemności spotykają się, by uknuć plan zapewniający im zwycięstwo nad Smokiem.

Zbliża się Ostatnia Bitwa, a Rand stara się zdążyć przed nią zjednoczyć wszystkie narody. W tym samym czasie walczy z kolejnymi przeciwnościami wobec ludzkości, zastawionymi przez nieśmiertelnych Przeklętych. Biała Wieża zamierza przejąć kontrolę i w razie czego poskromić Randa, gdy ten poczuje się zbyt pewnie. Jednocześnie przebywający bardzo daleko Perrin czuje ogromne przyciąganie do Randa i wszystko wskazuje na to, że po raz pierwszy od tysiąca lat łucznik z Dwu Rzek pomaszeruje na wojnę.

Świat staje się coraz bardziej mrocznym miejscem. Władające magicznymi mocami Aes Sedai starają się dokładać wszelkich sił, by kontrolować, aby magia nie było wykorzystywana do niegodziwych celów. Są jednak zbyt słabe, aby powstrzymać Czarnego, który zamierza zamienić go w piekło. W tym czasie kilku innych bohaterów jest już coraz bliżej Czary Wiatrów, która może zakończyć niemiłosierny upał i przywrócić normalną pogodę, Egwene walczy o autorytet wśród Aes Sedai, a Rand próbuje panować nad obłędem.

Zbuntowane Aes Sedai znajdują się pod władzą młodej uzurpatorki, Zasiadającej na Tronie Amyrlin i stawiają czoła tym, którzy chcą zdobyć Białą Wieżę. Prawowita władczyni zamierza obalić nową bohaterkę i zjednoczyć skłócone ze sobą Aes Sedai. W tym samym czasie Elayna zmierza do Caemlyn, by zasiąść na tronie, a Rand składa przysięgę, że przegna Seanchan, agresywnych najeźdźców przynoszących ze sobą tylko zło.

Rand idzie przez świat razem z Min, ale Smok nie zdradza nikomu swoich zamiarów ani celów wędrówki. Pan Czarnej Twierdzy okazuje się kłamcą, a Perrin ściga Faile porwaną przez szczep Sevanny. Na czele armii przemierza świat i walczy z wrogami, m.in. Seanchanami. Biała Wieża trzęsie się od knowań Elaidy, aż pewnego dnia pod jej murami zbierają się rebeliantki na czele z Egwene.

Mat porywa Córkę Dziewięciu Księżyców i wraz z nią ucieka z Ebou Dar. Ściga ich jednak Cień i seanchańska armia. Perrin próbuje uwolnić swoją żonę, a jedynym rozwiązaniem wydaje się przymierze z wrogiem. Zgadza się, bo dla miłości jest gotów zaprzedać swoją duszę. Egwene oblega Tar Valon, ale wiem, że musi przelać jak najmniej krwi, bo inaczej Aes Sedai nie zdążą się zjednoczyć przeciwko Czarnemu. Tymczasem Smok Odrodzony oczyścił połowę Prawdziwego Źródła ze skazy, ale innych wciąż trawi nienawiść, mimo iż zgodnie z Przepowiednią to jeden ze zdolnych do przenoszenia Mocy zbawi świat.

Ostatnia Bitwa coraz bardziej się zbliża. Umarli zmartwychwstają, żywi umierają w dziwny sposób, a podstawy znanej dotychczas rzeczywistości rozpadają się. To znak, że dzień, w którym Smok Odrodzony będzie musiał stawić czoła Czarnemu coraz bardziej się zbliża. Ten jednak nie zgodzi się tego zrobić, dopóki nie będzie mieć wszystkich pieczęci zamykających więzienia wroga. Poza tym wciąż musi walczyć z Przeklętymi, którzy chcą go zabić.

„Pomruki Burzy” początkowo miały być ostatnim tomem. Dokończył go Brandon Sanderson i dopisał jeszcze dwie kolejne części „Koła czasu”. W tej książce Rand prowadzi swoje gry, których celem jest odnowienie dawnych sojuszy i zebranie sił przed Ostatnią Bitwą. Jednocześnie próbuje powstrzymać pochód Seanchan na północ. W tym czasie jego sojusznicy obserwują przerażający Cień, którego źródłem wydaje się być samo serca Smoka. Egwene zostaje uwięziona w Białej Wieży i wydana na łaskę swojej władczyni. Od jej walki zależy los nie tylko Aes Sedai, ale i całego świata.

Na północy trwa ofensywa armii Cienia, a hordom trolloków sprzeciwiają się rozproszone siły Światłości. Smok przeżył duchowe odrodzenie, które pomogło mu podjąć wiele decyzji. Wciąż jednak ma mnóstwo do zrobienia, zarówno politycznie, jak i militarnie. W tym czasie Egwene wnioskuje o sojusz królestw, armia Perrina rośnie w siłę, a na Południu trwa ofensywa Seanchan. Wedle Proroctwa wszystko wkrótce się rozstrzygnie.

To finalny tom serii, który ukazał się ponad 20 lat po jej rozpoczęciu przez pierwszego autora. Opowiada o Polu Merrilora, na którym gromadzą się władcy narodów mający podjąć decyzję o swoim poparciu dla planów Smoka Odrodzonego. Ten zdecydował się zerwać pieczęcie więzień Czarnego, co dla jednych oznacza obłęd, a dla drugich jedyną nadzieję dla świata. Egwene staje na czele opozycji, a w tym samym czasie Cień uderza na stolicę Andoru. Ważą się losy całej ludzkości.